Rig Veda 10.106.4: Mandala 10, Sukta 106, Mantra 4

Sukta 10.106

Devata: Dual divinities (likely Aśvins)

Samhita Patha (Devanagari)

आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नृपतीव तुर्यै । इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै श्रुष्टीवानेव हवमा गमिष्टम् ॥

Transliteration

āpī́ vo asmè pitaréva putrógrèva rucā́ nṛpatī́va turyái | iryéva puṣṭyái kiraṇéva bhujyái śruṣṭīvā́neva hávam ā́ gamiṣṭam ||

Translation

പിതാക്കന്മാർ മകന്റെ അടുത്ത് ഇരിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോടു സമീപമായിരിക്കട്ടെ; മനുഷ്യാധിപന്മാരെപ്പോലെ ഞങ്ങളുടെ വേഗവിജയത്തിനായി നിങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ ഉഗ്രരാകട്ടെ. വർദ്ധനയ്ക്കായി യോദ്ധാക്കളെപ്പോലെ, ഭോഗത്തിനായി കിരണങ്ങളെപ്പോലെ, ശ്രുതി കേട്ട് അനുസരിക്കുന്നവരെപ്പോലെ—ഞങ്ങളുടെ ഹവ (ആഹ്വാനം) തേടി വരിക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आपी: help, support, abundance
• आपी: Kartā (स्तुत्य/आह्वानित-वस्तु के रूप में)
• Type: Noun
• Root: आपी- (प्रातिपदिक; ‘सहायता/समृद्धि/आश्रय’)

• वः: of you (your)
• वः: सम्बन्ध (genitive of relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अस्मे: to us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पितरेव: like (two) fathers
• पितरेव: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: पितृ-

• पुत्रा: sons
• पुत्रा: Kartā (उपमेय/आह्वानित)
• Type: Noun
• Root: पुत्र-

• उग्रेव: like the mighty ones
• उग्रेव: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र-

• रुचा: with radiance, with light
• रुचा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रुच्- (धातु) / रुच्-आ (कृदन्त/नाम)

• नृपतीव: like (two) kings
• नृपतीव: Kartā (उपमान)
• Type: Noun
• Root: नृपति-

• तुर्यै: for triumph/advance
• तुर्यै: Sampradāna (उद्देश्य/हित)
• Type: Noun
• Root: तुर्य- (प्रातिपदिक; ‘चौथा/अतिशय/उत्कर्ष’—वैदिक प्रयोग में ‘उत्कर्ष/विजय’ हेतु)

• इर्येव: like impulse/drive
• इर्येव: Kartā (उपमान)
• Type: Noun
• Root: इर्या- (प्रातिपदिक; ‘गतिः/प्रेरणा/उद्यम’)

• पुष्ट्यै: for nourishment, prosperity
• पुष्ट्यै: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पुष्टि-

• किरणे॒व: like a ray
• किरणे॒व: Kartā (उपमान)
• Type: Noun
• Root: किरण-

• भुज्यै: for enjoyment/possession
• भुज्यै: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: भुज्य- (प्रातिपदिक; ‘भोग्य/उपभोग’)

• श्रुष्टीवानेव: like the obedient/attentive ones
• श्रुष्टीवानेव: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रुष्टीवान् (प्रातिपदिक; ‘श्रुष्टि’ + वत्/वान्, ‘श्रवण/आज्ञापालन/सेवा में तत्पर’)

• हवम्: invocation, call
• हवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव-

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• गमिष्टम्: most ready to come, quickest to approach
• गमिष्टम्: Karma/Predicative (आह्वानित देवता ‘सबसे शीघ्र आनेवाले’)
• Type: Adjective (Kṛdanta)
• Root: गम् (धातु) → गमि-ष्ठ (कृदन्त; superlative/‘most going/most ready to come’)