Rig Veda 10.105.7: Mandala 10, Sukta 105, Mantra 7

Sukta 10.105

Devata: Indra (implicit, as vajra-forger and Dasyu-slayer)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)

Samhita Patha (Devanagari)

वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान् । अरुतहनुरद्भुतं न रजः ॥

Transliteration

vájraṃ yáś cakré su-hánāya dásyave hirīmaśó hárīmān | arútahanur ádbhutaṃ ná rájaḥ ||

Translation

ദസ്യു—ഇരുണ്ട തടസ്സകാരി—യെ എളുപ്പത്തിൽ സംഹരിക്കുവാൻ വജ്രം ആരൊരുക്കിയോ, അവൻ—സ്വർണ്ണകേശൻ, ദീപ്തശക്തികളാൽ സമൃദ്ധൻ—പ്രതിരോധത്തിന്റെ താടികൾ തകർക്കുന്നു; വിശാലവ്യാപ്തിപോലെ അത്ഭുതമായ മഹിമ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रे: made / fashioned
• चक्रे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सुहनाय: for the good-slayer (i.e., for one who slays well)
• सुहनाय: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुहना (प्रातिपदिक; ‘सु-’ + √हन्/हना- ‘to smite/kill’ से व्युत्पन्न विशेषण)

• दस्यवे: for the Dasyu / for the hostile one
• दस्यवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)

• हिरीमशः: the tawny/bright one
• हिरीमशः: कर्तृ (यः…चक्रे इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हिरि- + मशी/मश (प्रातिपदिक; ‘हिरि’ = tawny/bright; समास-विशेषण)

• हिरीमान्: possessing tawny/bright (splendour)
• हिरीमान्: कर्तृ (पूर्वपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हिरि-मत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्ययान्त)

• अरुतहनुः: having ‘arut’ jaws / with roaring jaws
• अरुतहनुः: कर्तृ (स्तुत्य-देव/वीरस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: अरुत- + हनु (प्रातिपदिक; समास)

• अद्भुतम्: a wondrous (thing)
• अद्भुतम्: कर्म (उपमान-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• रजः: the dust / the airy space (haze)
• रजः: उपमान (यस्योपमा)
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)