Rig Veda Sukta 74
Mandala 1Sukta 749 Mantras

Sukta 74

Sukta 1.74

Rishi

Gopavana Ātreya (traditional for RV 1.74)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī (probable; short 3-pāda structure typical of gāyatrī in this hymn style)

ഈ സൂക്തം യാഗത്തിന്റെ എപ്പോഴും സമീപമുള്ള പുരോഹിതനായ അഗ്നിയെ സമീപിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഗായകർ “ദൂരത്തുനിന്നും” “ഇവിടെ” യാഗകർമ്മത്തിൽ തന്നെയും തങ്ങളുടെ സ്തുതികൾ അഗ്നി കേൾക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. നന്നായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവൻ, മഹാബലവാൻ, ബർഹിസ് മേൽ നന്നായി ആസീനനായവൻ എന്നീ വിശേഷണങ്ങളാൽ അഗ്നിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ഹവിസ് അർപ്പിക്കുന്ന ആരാധകനും ദേവന്മാരും വേണ്ടി പ്രകാശമുള്ള വീരശക്തിയും സമൃദ്ധിയും പ്രകടമാക്കുന്നവൻ അഗ്നിയാണെന്ന് അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते ॥

ഞങ്ങൾ അധ്വര (അന്തര്യജ്ഞ)ത്തിലേക്ക് മുന്നേറുമ്പോൾ അഗ്നിക്കായി മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കാം; അവൻ ഞങ്ങളെ ദൂരത്തുനിന്നും, ഇവിടെ സമീപത്തുനിന്നും കേൾക്കട്ടെ.

Mantra 2

यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु । अरक्षद्दाशुषे गयम् ॥

പുരാതനകാലം മുതൽ സ്നിഹിത (ഘനിഷ്ഠ) സംഗമങ്ങളിലും ജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ കൃഷ്ടികളിലും ദാതാവിന്റെ ഗയ (ജീവശക്തി)യെ കാത്തവൻ—ആ അഗ്നി അർപ്പണത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾ നേടിയതിനെ കാക്കട്ടെ.

Mantra 3

उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि । धनंजयो रणेरणे ॥

അപ്പോൾ ജീവികൾ പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ: ‘വൃത്രഹന്താവായ അഗ്നി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു’—ഓരോ യുദ്ധത്തിലും ധനജയൻ, ഓരോ സമരത്തിലും ജയി.

Mantra 4

यस्य दूतो असि क्षये वेषि हव्यानि वीतये । दस्मत्कृणोष्यध्वरम् ॥

ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ നീ ദൂതനാകുന്നുവോ, അവിടെ നീ ഹവ്യങ്ങളെ വീതയേ (ആസ്വാദനത്തിനായി) കൊണ്ടുപോകുന്നു; ദസ്മ (അദ്ഭുത) ശക്തിയാൽ നീ അധ്വര (യജ്ഞം) നിർമ്മിക്കുന്നു.

Mantra 5

तमित्सुहव्यमङ्गिरः सुदेवं सहसो यहो । जना आहुः सुबर्हिषम् ॥

ഹേ അങ്ഗിരസ്, അവനെയേ ജനങ്ങൾ ‘സുഹവ്യ’ (നന്നായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവൻ), ‘സുദേവ’ (ഉത്തമപ്രകാശമുള്ള ദേവൻ), ‘സഹസോ യഹഃ’ (ബലത്തിന്റെ പ്രേരണം), ‘സുബർഹിഷ്’ (നല്ല ബർഹിസ് ഉള്ളവൻ) എന്നു വിളിക്കുന്നു.

Mantra 6

आ च वहासि ताँ इह देवाँ उप प्रशस्तये । हव्या सुश्चन्द्र वीतये ॥

ഹേ സുഷ്ചന്ദ്രാ! നീ അവരെ—ദേവന്മാരെ—ഇവിടെ, പരിപൂർണ്ണ പ്രശംസയ്ക്കായി സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു; ഹവ്യങ്ങളുടെ ആനന്ദമയ സ്വീകരണത്തിനായി (വീതയേ).

Mantra 7

न योरुपब्दिरश्व्यः शृण्वे रथस्य कच्चन । यदग्ने यासि दूत्यम् ॥

നിന്റെ കുതിരകളുടെ ഒരു ശബ്ദവും കേൾക്കപ്പെടുന്നില്ല, രഥത്തിന്റെ ചെറിയ കിരുകിരുപ്പും ഇല്ല; ഹേ അഗ്നേ, നീ ദൂത്യകർമ്മത്തിന് പോകുമ്പോൾ.

Mantra 8

त्वोतो वाज्यह्रयोऽभि पूर्वस्मादपरः । प्र दाश्वाँ अग्ने अस्थात् ॥

നിന്റെ സഹായത്തോടെ, ഹേ വാജ്യഹ്രയ (അശ്രാന്തൻ, സമൃദ്ധി-ബലം വഹിക്കുന്നവൻ), മുൻപുള്ളവനെക്കാൾ അപ്പുറം മറ്റൊരാൾ മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു; ഹേ അഗ്നേ, ദാശ്വാൻ (ദാനശീലൻ) മുൻവശത്ത് നിലകൊണ്ടു.

Mantra 9

उत द्युमत्सुवीर्यं बृहदग्ने विवाससि । देवेभ्यो देव दाशुषे ॥

കൂടാതെ, ഹേ അഗ്നേ—വിശാലനേ—നീ ദ്യുമത് സുവീര്യം (വീരശക്തി) എന്ന മഹത്തായ ബലം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു; ഹേ ദേവ, ദാനശീലനായ യജമാനനുവേണ്ടി—ദേവന്മാർക്കായി—അതിനെ തുറക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

It invites Agni into the sacrifice and praises him as the priest-fire who listens to the hymn, receives offerings, and brings strength and success to the worshipper.

Agni is both cosmic and immediate: he is present in the ritual fire before the singers, and also the divine power that can respond beyond the visible rite.

“Suhavya” means ‘easy to invoke’—Agni responds readily to proper calling. “Subarhiṣ” means ‘well-seated on the barhis,’ indicating Agni is correctly installed in ritual order and therefore effective.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App