
Sukta 1.16
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.16)
Indra
Gāyatrī
മേധാതിഥി കാൺവന്റെ ഈ ഗായത്രി സൂക്തം ഇന്ദ്രനോട് അതിവേഗം വരുവാൻ ചെയ്യുന്ന അടിയന്തര ആഹ്വാനമാണ്—അവൻ തന്റെ തവിട്ടുനിറമുള്ള കുതിരകളോടുകൂടെ സോമപീഡനസ്ഥാനത്തേക്ക് വന്ന് സോമം പാനം ചെയ്യണമെന്നു. കവി സ്തുതി (സ്തോമ)യെ ദേവനു ഇരിപ്പിടമായി അർപ്പിക്കുകയും, ദാഹിച്ച കാളപോലെ സോമംകൊണ്ട് ഉല്ലസിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ ആരാധകരുടെ ആഗ്രഹം പശുക്കളും കുതിരകളും ജയകരമായ ശക്തിയും നൽകി നിറവേറ്റണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये । इन्द्र त्वा सूरचक्षसः ॥
ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങൾ നിന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, വൃഷണ, സോമപാനത്തിനായി; ദീപ്തദർശനമുള്ള ഋഷിമാർ നിന്നെ സമീപത്തേക്ക് ആകർഷിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 2
इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोप वक्षतः । इन्द्रं सुखतमे रथे ॥
ഈ ധാനങ്ങൾ—ഘൃതം തുളുമ്പി സ്നിഗ്ധമായി ഒഴുകുന്നവ—ഹേ ഇരട്ട ഹരി (താമ്രവർണ്ണ) ശക്തികളേ, ഇവയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; പരമ സുഖതമമായ രഥത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ ഇവിടെ എത്തിക്കുവിൻ.
Mantra 3
इन्द्रं प्रातर्हवामह इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥
പ്രഭാതത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ ഹവാമഹേ; അധ്വര യജ്ഞത്തിലെ യാത്ര മുന്നേറുമ്പോഴും ഇന്ദ്രനെ ഹവാമഹേ; സോമപാനത്തിനായി ഇന്ദ്രനെ ഹവാമഹേ.
Mantra 4
उप नः सुतमा गहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः । सुते हि त्वा हवामहे ॥
ഞങ്ങളിലേക്കു, സുത (പിഷിത) സോമത്തിലേക്കു സമീപിക്ക; ഹേ ഇന്ദ്ര, കേശിഭിഃ ഹരിഭിഃ—പ്രകാശമാന കേശമുള്ള ഹരി-ശക്തികളോടുകൂടെ. സുത സോമത്തിനായിട്ടാണ് ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഹവാമഹേ.
Mantra 5
सेमं नः स्तोममा गह्युपेदं सवनं सुतम् । गौरो न तृषितः पिब ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളുടെ ഈ സ്തോമം സ്വീകരിക്കാൻ വരിക; യജ്ഞസത്രത്തിലെ ഈ സുത സോമത്തിനരികെ സമീപിക്ക. ദാഹിച്ച പ്രകാശമുള്ള വൃഷഭംപോലെ അതു പാനം ചെയ്ക—ആനന്ദം ഉൾക്കൊണ്ട് ബലത്തിൽ വിപുലനാകുക.
Mantra 6
इमे सोमास इन्दवः सुतासो अधि बर्हिषि । ताँ इन्द्र सहसे पिब ॥
ഈ സോമബിന്ദുക്കൾ—സുതമായവ—ബർഹിഷി (പവിത്രാസനം) മേൽ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സഹസ് (ബലം) വർധിപ്പാൻ അവ പാനം ചെയ്ക—ഞങ്ങളിലേ നിന്റെ ശക്തി കർമ്മത്തിനായി ഫലപ്രദമാകട്ടെ.
Mantra 7
अयं ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शंतमः । अथा सोमं सुतं पिब ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇതാ നിനക്കായുള്ള അഗ്രിയ (അഗ്രസ്ഥ) സ്തോമം; ഇത് ഹൃദിസ്പൃക് ആയി നിന്റെ ഹൃദയം സ്പർശിച്ച് അതി ശന്തമ (പരമ ശാന്തിദായകം) ആകട്ടെ. തുടർന്ന് സുത സോമം പാനം ചെയ്ക—അന്തരത്തിൽ ആനന്ദം സമരസതയും ബലവും ആയി സ്ഥിരപ്പെടട്ടെ.
Mantra 8
विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति । वृत्रहा सोमपीतये ॥
ലോകത്തിലെ ഓരോ സവനത്തിലും, പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമരസത്തിന്റെ യജ്ഞസത്രത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രൻ മദാനന്ദത്തിനായി വരുന്നു; വൃത്രഹൻ സോമപാനം ചെയ്യാൻ വരുന്നു.
Mantra 9
सेमं नः काममा पृण गोभिरश्वैः शतक्रतो । स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥
ഹേ ശതക്രതു, ഗോകളാലും അശ്വങ്ങളാലും—പ്രകാശകിരണങ്ങളാലും വേഗശക്തികളാലും—ഞങ്ങളുടെ ഈ ആഗ്രഹം നിറയ്ക്കുക; സ്വാധ്യ (സ്വാധീന) ചിത്തത്തോടെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.
It is a Soma-ritual invitation asking Indra to come quickly, drink the pressed Soma, and then bless the worshippers with strength, success, and prosperity.
The bull image (vṛṣan/gauro) expresses overflowing vitality: Indra is envisioned drinking Soma with powerful eagerness, becoming exhilarated and ready to act for the sacrificer.
Śatakratu is a title of Indra meaning “of a hundred powers/works,” highlighting his many effective capacities to help, protect, and grant boons in response to praise and offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.