Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

महोदरवधः

The Slaying of Mahodara

जग्मतुस्तौश्रमंवीरौबाहुयुधेपरंतपौ ।अजहारतदाखडगमदूरपरिवर्तिनम् ।।6.98.28।।राक्षसश्चर्मणासार्धंमहावेगोमहोदरः ।

jagmatustau śramaṃ vīrau bāhuyuddhe paraṃtapau |

ajahāra tadā khaḍgam adūraparivartinam ||6.98.28||

rākṣasaś carmaṇā sārdhaṃ mahāvego mahodaraḥ |

ഭുജയുദ്ധത്തിൽ ശത്രുതാപകരായ ആ രണ്ടു വീരന്മാർ ക്ഷീണിച്ചു. അപ്പോൾ മഹാവേഗിയായ രാക്ഷസൻ മഹോദരൻ സമീപത്ത് കിടന്ന വാൾയും ചർമം (പരിച)യും എടുത്തെടുത്തു.

जग्मतुःwent/reached
जग्मतुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
तौthose two
तौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
श्रमम्exhaustion
श्रमम्:
कर्म (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायां लक्ष्य/अवस्था (accusative of state reached)
वीरौtwo heroes
वीरौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; तौ इत्यस्य समानाधिकरणम्
बाहुयुधेin hand-to-hand combat
बाहुयुधे:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक) + yudha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बाहुभिः/बाहूनां युद्धम्)
परंतपौscorchers of foes
परंतपौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootparam (अव्यय/उपसर्ग-प्रातिपदिक) + tapa (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुषः (परान् तपयतः)
अजहारseized/took away
अजहार:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
खड्गम्sword
खड्गम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkhaḍga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अदूरपरिवर्तिनम्lying/turning not far away
अदूरपरिवर्तिनम्:
कर्म (Object-qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootadūra (प्रातिपदिक) + parivartin (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (अदूरः परिवर्तिन्)
राक्षसःthe rākṣasa
राक्षसः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चर्मणाwith a shield
चर्मणा:
सह (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootcarma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
सह (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (indeclinable meaning 'together with')
महावेगःof great speed
महावेगः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् वेगः यस्य)
महोदरःMahodara
महोदरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + udara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-नाम (proper name)

Likewise, Sugriva endowed with speed, a champion of Vanaras, took up a huge sword fallen down with a shield.

M
Mahodara
R
Rākṣasa
S
Sword (khaḍga)
S
Shield (carma)
S
Sugrīva (implied as the opposing hero in this duel context)

FAQs

Even when exhausted, a warrior persists in duty; the verse highlights perseverance and readiness in kṣātra-dharma, where one must not abandon responsibility mid-conflict.

After intense hand-to-hand fighting, the combat escalates as Mahodara arms himself with sword and shield.

Determination under strain—continuing the fight despite fatigue, reflecting disciplined resolve.