Shloka 81

तस्मान्मुहूर्तंकाङ्क्षिष्येविक्रमंपार्थिवस्यतु ।भिन्नं च वानरानीकंतावदाश्वासयाम्यहम् ।।।।

tasmān muhūrtaṃ kāṅkṣiṣye vikramaṃ pārthivasya tu | bhinnaṃ ca vānarānīkaṃ tāvad āśvāsayāmi aham ||

അതുകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ വീര്യം കാണുവാൻ ഞാൻ അല്പം നേരം കാത്തിരിക്കും; അതുവരെ ചിതറിപ്പോയ വാനരസേനയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തും.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक; तद्-शब्दात्)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् निपातः; हेत्वर्थे (therefore)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; काल-परिमाणे
काङ्क्षिष्येI shall wait/expect
काङ्क्षिष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kāṅkṣ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
विक्रमम्prowess
विक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvikrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पार्थिवस्यof the king
पार्थिवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः
भिन्नम्scattered; broken
भिन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhinna (कृदन्त; √bhid धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त); वानरानीकस्य विशेषणम्
and
:
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
वानरानीकम्the monkey army
वानरानीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + anīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘वानराणाम् अनीकम्’
तावत्meanwhile
तावत्:
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय/सर्वनाम-निपात)
Formपरिमाण/अवधि-अव्ययम् (for that long; meanwhile)
आश्वासयामिI encourage/restore confidence
आश्वासयामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śvas (धातु) causative √śvāsaya/ā-√śvas
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative) ‘आश्वासयति’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

"Therefore, I will see the exhibition of his prowess for a while. Thereafter I shall reinforce the scattered army of Vanaras."

S
Sugrīva
V
vānarānīka (vānara army)
H
Hanumān

FAQs

Dharma is balanced action: honoring a leader’s chance to act while also fulfilling one’s duty to protect and stabilize the community.

Hanumān chooses a two-step response—briefly wait for Sugrīva’s recovery and simultaneously rally the dispersed troops.

Strategic patience and service-oriented leadership—Hanumān prioritizes morale and order without undermining Sugrīva.