HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 157

Shloka 157

वायव्यमादायततोमहास्त्रंरामःप्रचिक्षेपनिशाचराय ।समुद्गरंतेनजघानबाहुं स कृत्तबाहुस्तुमुलंनाद ।।।।

vāyavyam ādāya tato mahāstraṃ rāmaḥ pracikṣepa niśācarāya | sa mudgaraṃ tena jaghāna bāhuṃ sa kṛttabāhus tumulaṃ nāda ||

അപ്പോൾ രാമൻ മഹാവായവ്യ അസ്ത്രം കൈക്കൊണ്ട് നിശാചരശത്രുവിന്മേൽ പ്രക്ഷേപിച്ചു; അതിനാൽ ഗദ വഹിച്ചിരുന്ന അവന്റെ ഭുജം വെട്ടിമാറ്റി, ഭുജം മുറിഞ്ഞ കുംഭകർണ്ണൻ ഭയങ്കരമായി ഗർജിച്ചു.

vāyavyamof Vāyu (wind)
vāyavyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyavya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (of mahāstram)
ādāyahaving taken
ādāya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā + √dā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), अव्ययीभाव-प्रयोग; अर्थः 'गृहीत्वा' (having taken)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/अनन्तरवाचक-अव्यय (then)
mahāstramgreat weapon
mahāstram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः (महच्च तत् अस्त्रम्)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
pracikṣepahurled
pracikṣepa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √kṣip (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
niśācarāyaat the night-ranger (rākṣasa)
niśācarāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootniśācara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन (dative)
samudgaramwith the mace
samudgaram:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsa + mudgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः (समुद्गरः = mace/club)
tenawith that
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन
jaghānastruck
jaghāna:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
bāhumarm
bāhum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
kṛtta-bāhuḥwhose arm was cut off
kṛtta-bāhuḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtta (√kṛt, क्त) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य बाहुः कृत्तः)
tumulamloud
tumulam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Roottumula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (loudly)
nādaroared
nāda:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nad (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Thereupon taking up the weapon of Wind God, Rama discharged on the night ranger and severed his right arm with the mace. His arm torn off, Kumbhakarna made uproarious noise.

R
Rāma
K
Kumbhakarṇa
V
Vāyu
M
Mudgara (club)

FAQs

Dharma in battle includes proportionate, skillful response to protect one’s army and uphold a just cause; Rāma acts decisively to stop mass harm.

Rāma counters Kumbhakarṇa’s rampage by deploying the Vāyavya astra and severing the arm holding the club.

Rāma’s śaurya (valor) joined with viveka (strategic discernment): he targets the immediate source of destruction.