HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 143
Previous Verse
Next Verse

Shloka 143

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

तंदृष्टवाराक्षसश्रेष्ठंप्रदीप्तानलवर्चसम् ।विस्फारयामासतदाकार्मुकंपुरुषर्षभः ।।।।

taṃ dṛṣṭvā rākṣasaśreṣṭhaṃ pradīptānalavarcasam |

visphārayāmāsa tadā kārmukaṃ puruṣarṣabhaḥ ||

അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ടപ്പോൾ, പുരുഷവൃഷഭനായ ശ്രീരാമൻ ഉടൻ തന്റെ ധനുസ്സിനെ കെട്ടിത്താണിച്ചു.

तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Anterior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
राक्षसश्रेष्ठम्the foremost of Rakshasas
राक्षसश्रेष्ठम्:
कर्म (Karma/Object; apposition to तम्)
TypeNoun
Rootराक्षस+श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः राक्षसानां श्रेष्ठः (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्रदीप्तानलवर्चसम्having the radiance of blazing fire
प्रदीप्तानलवर्चसम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootप्रदीप्त+अनल+वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः प्रदीप्तः अनलः (कर्मधारय) तस्य वर्चस् (षष्ठी-तत्पुरुष)
विस्फारयामासstretched; made (it) taut
विस्फारयामास:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootवि+स्फुर्/स्फार् (धातु; causative)
Formलिट्/परिप्रयोग (Periphrastic perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense (णिच्)
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
कर्म (Karma/Object; what is stretched)
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुरुषर्षभःthe bull among men
पुरुषर्षभः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुरुष+ऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः पुरुषाणां ऋषभः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Seeing the foremost of Rakshasas, shining like fire, Rama, the bull among men stretched his bow.

R
Rāma
K
Kumbhakarṇa

FAQs

Dharma includes timely, disciplined action: when protection is required, hesitation becomes negligence; righteous defense must be decisive.

Rāma prepares to engage Kumbhakarṇa directly, signaling the start of a focused duel-like confrontation.

Rāma’s readiness and controlled strength—power held under moral purpose.