Shloka 114
कुम्भकर्णवधः
The Slaying of Kumbhakarna
यस्त्वंशक्रादिभिर्वरैरसह्यःप्राप्यपौरुषम् ।तत्सत्यंनान्यथावीरदृष्टस्तेऽद्यपराक्रमः ।।।।एषदाशरथीरामस्तिष्ठत्यद्रिरिवाचलः ।
yas tvaṃ śakrādibhir varair asahyaḥ prāpya pauruṣam | tat satyaṃ nānyathā vīra dṛṣṭas te 'dya parākramaḥ || eṣa dāśarathī rāmas tiṣṭhaty adrir ivācalaḥ ||
“വീരാ! ശക്രാദി ശ്രേഷ്ഠദേവന്മാർക്കും പോലും താങ്ങാനാകാത്ത പൗരുഷം നീ നേടിയിരിക്കുന്നു—അത് സത്യം. ഇന്നെ നിന്റെ പരാക്രമം വ്യക്തമായി കണ്ടു. എന്നാൽ ഇവിടെ ദാശരഥിയായ ശ്രീരാമൻ പർവ്വതംപോലെ അചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.”
"O Hero! that heroism you have acquired is irresistible even by Indra is true. Now your prowess has been witnessed. Rama stands here, immovable like a mountain."
FAQs
Satya (truthful acknowledgement) paired with dharmic courage: Lakṣmaṇa concedes the opponent’s might honestly, yet affirms Rāma’s steadfast righteousness and unshakable resolve.
Lakṣmaṇa answers Kumbhakarṇa’s boasts, validating his strength but directing attention to Rāma, who stands firm and ready.
Lakṣmaṇa’s satya-vākya (truthful speech) and loyalty; Rāma’s acalatā (steadfastness) is also emphasized.