Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

कुम्भकर्णोपदेशः

Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana

अवश्यंतुहितंवाच्यंसर्वावस्थांतवमया ।बन्धुभावादभिहितंभ्रातृस्नेहाच्छपार्थिव ।।6.63.33।।

avaśyaṃ tu hitaṃ vācyaṃ sarvāvasthāṃ tava mayā |

bandhubhāvād abhihitaṃ bhrātṛsnehāc ca pārthiva || 6.63.33 ||

ഹേ രാജാവേ, ഏതു അവസ്ഥയിലും നിന്റെ ഹിതത്തിനായുള്ള വാക്ക് ഞാൻ നിർബന്ധമായി പറയേണ്ടതാണ്. ബന്ധുഭാവത്താലും സഹോദരസ്നേഹത്താലും ഞാൻ ഇതു പറയുന്നു.

अवश्यम्certainly
अवश्यम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (certainly)
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (but/indeed)
हितम्what is beneficial
हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘benefit/good counsel’
वाच्यम्should be said
वाच्यम्:
Vidhi (विधेय)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/passive necessity), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be spoken/should be said’
सर्वावस्थाम्in every situation
सर्वावस्थाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-अवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (सर्वा अवस्था)
तवto you/for you
तव:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of/for you’
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (करण), एकवचन; ‘by me’
बन्धुभावात्from a sense of kinship
बन्धुभावात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootबन्धु-भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु/अपादान), एकवचन; तत्पुरुषः (बन्धोः भावः)
अभिहितम्has been said
अभिहितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘spoken/said’
भ्रातृस्नेहात्from brotherly affection
भ्रातृस्नेहात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootभ्रातृ-स्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु), एकवचन; तत्पुरुषः (भ्रातुः स्नेहः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

"While I am (my body is) with life you need not entertain despondency. I will exterminate him, by whose account you are agitated."

K
Kumbhakarṇa
R
Rāvaṇa

FAQs

Speaking beneficial truth (hita + satya) is a duty—especially for relatives and advisors—regardless of the listener’s mood or the situation.

Kumbhakarṇa frames his forthcoming words as necessary counsel offered out of kinship and affection.

Responsible speech—prioritizing what is beneficial over what is merely pleasing.