Shloka 36

लङ्कामुपनिविष्टस्तुरामोदशरथात्मजः ।लक्ष्मणानुचरोवीरःपुरींरावणपालिताम् ।।6.41.34।।उत्तरद्वारमासाद्ययत्रतिष्ठतिरावणः ।नान्योरामाद्धितद् द्वारंसमर्थःपरिरक्षितुम् ।।6.41.35।।सायुथैराक्षसैर्भीमैरभिगुप्तंसमन्ततः ।लघूनांत्रासजननंपाताळमिवदानवैः ।।6.41.36।।

sāyuthair ākṣasair bhīmair abhiguptaṃ samantataḥ |

laghūnāṃ trāsajananaṃ pātāḷam iva dānavaiḥ || 6.41.36 ||

ചുറ്റുമെല്ലാം ഭീകരരായ രാക്ഷസസൈന്യങ്ങൾ കർശനമായി കാവലിരുന്നു; ലഘുശസ്ത്രധാരികൾക്ക് ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്നതു—ദാനവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പാതാളംപോലെ.

सायुधैःarmed
सायुधैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपसर्ग/सह) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (आयुधैः सह/सहितैः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण to राक्षसैः
राक्षसैःby Rakshasas
राक्षसैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भीमैःterrible
भीमैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण to राक्षसैः
अभिगुप्तम्well-guarded
अभिगुप्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअभि-√गुप् (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्वारम् (implied) इति विशेषण
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
लघूनाम्of the light/quick (ones)
लघूनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलघु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध (genitive) with त्रासजननम्
त्रासजननम्producing terror
त्रासजननम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रास (प्रातिपदिक) + जनन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (त्रासस्य जननम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमेय-विशेषण (descriptive of guarded place/gate)
पाताळम्the netherworld
पाताळम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootपाताळ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (simile particle)
दानवैःby Danavas (demons)
दानवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Neela the commander-in-chief of the army of monkeys, a valiant one, also Dwivida, and Mainda reached the east gate and remained there.

R
Rākṣasas
P
Pātāla
D
Dānavas
U
Uttara-dvāra (Northern gate)
L
Laṅkā

FAQs

Dharma is shown indirectly: adharma fortifies itself through intimidation and concealment, while the righteous must face fear without abandoning truth or duty.

The northern gate area is described as intensely fortified by rākṣasa troops, setting the battlefield atmosphere before engagement.

The implied virtue is fearlessness and perseverance required of the dharmic side when confronting overwhelming, terror-based defenses.