Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

लङ्कायास्तूत्तरंद्वारंशैलशृङ्गमिवोन्नतम् ।रामःसहानुजोधन्वीजुगोपचरुरोधच ।।6.41.33।।

laṅkāyās tūttaraṁ dvāraṁ śaila-śṛṅgam ivonnatam |

rāmaḥ sahānujo dhanvī jugopa ca rurodha ca ||6.41.33||

പർവ്വതശിഖരത്തെപ്പോലെ ഉയർന്ന ലങ്കയുടെ ഉത്തരദ്വാരം, ധനുസ്സധാരിയായ ശ്രീരാമൻ അനുജനോടുകൂടെ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച് തടഞ്ഞുനിർത്തി.

लङ्कायाःof Lanka
लङ्कायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण to द्वारम्
द्वारम्gate
द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शैलशृङ्गम्a mountain peak
शैलशृङ्गम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (शैलस्य शृङ्गम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (upamā-vācaka particle)
उन्नतम्lofty/raised
उन्नतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्-√नम् (धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण to द्वारम्
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सहानुजःwith his younger brother
सहानुजः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (सह + अनुजः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to रामः
धन्वीbow-armed
धन्वी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to रामः
जुगोपguarded/protected
जुगोप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गुप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
रुरोधblocked/besieged
रुरोध:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√रुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)

Accompanied by his brother Lakshmana, Rama, armed with bow, blocked the northern gate of Lanka which was like a lofty mountain peak and protected.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
L
Laṅkā
N
Northern gate (uttara-dvāra)

FAQs

Dharma is protective responsibility: securing critical points prevents harm to allies and advances justice with minimal disorder.

Rama and Lakshmana take position at Lanka’s northern gate, holding it as part of the battle plan.

Strategic guardianship and fraternal solidarity in righteous warfare.