Shloka 43
अयोध्याप्रत्यागमन-सन्देशः
Hanuman Sent Ahead to Ayodhya
देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ।।।।प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतंपरम् ।।।।सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ।।।।सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ।
devo vā mānuṣo vā tvam anukrośād ihāgataḥ |
priyākhyānasya te saumya dadāmi bruvataḥ priyam ||
gavāṃ śatasahasraṃ ca grāmāṇāṃ ca śataṃ param |
sakuṇḍalāḥ śubhācārā bhāryāḥ kanyās tu ṣoḍaśa ||
hemavarṇāḥ sunāsorūḥ śaśisaumyānanāḥ striyaḥ |
sarvābharaṇasampannāḥ sampannāḥ kulajātibhiḥ ||
സൗമ്യനേ! കരുണകൊണ്ട് ഇവിടെ വന്ന നീ ദേവനോ മനുഷ്യനോ? നീ പറഞ്ഞ ഈ പ്രിയവാർത്തയുടെ പ്രതിഫലമായി ഞാൻ നിനക്കു പ്രിയദാനം നൽകുന്നു—ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾ, അത്യുത്തമമായ നൂറു ഗ്രാമങ്ങൾ, കൂടാതെ ശുഭാചാരമുള്ള പതിനാറു കന്യകൾ ഭാര്യകളായി, കുണ്ഡലങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായി; സ്വർണവർണ്ണം, സുന്ദരാവയവം, ചന്ദ്രസമാനമായ സൗമ്യമുഖം—സകലാഭരണസമ്പന്നരായി ഉന്നതകുലജന്മരായ സ്ത്രീകൾ.
"O Gentle Hanuman! You have come here with great compassion. Are you God or a human being? For the sweet tidings brought by you to me, I will bestow a hundred thousand cows, hundred best villages, sixteen virgin women of good conduct as wives with earrings, with shapely noses, full moon like face, golden complexioned, decked with ornaments and rich women."
FAQs
Dharma of honoring truthful service: Bharata seeks to reward the messenger who delivered satya that restores righteousness and peace.
After hearing the victory news, Bharata offers lavish gifts to Hanumān as recompense for the auspicious message.
Bharata’s generosity and gratitude (dāna, kṛtajñatā), expressing reverence for dharmic service and compassionate agency.