Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

अयोध्याप्रत्यागमन-सन्देशः

Hanuman Sent Ahead to Ayodhya

सखातुतवकाकुत्स्थोरामस्सत्यपराक्रमः ।ससीतस्सहसौमित्रिस्सत्वांकुशलमब्रवीत् ।।।।

sakhā tu tava kākutstho rāmaḥ satyaparākramaḥ | sasītaḥ saha saumitriḥ sa tvāṃ kuśalam abravīt ||

‘കാകുത്സ്ഥവംശത്തിലെ നിന്റെ സഖാവായ രാമൻ—സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ പരാക്രമമുള്ളവൻ—സീതയോടും സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) സഹിതവും നിന്നോട് കുശലം ചോദിക്കുന്നു.’

सखाfriend
सखा:
सम्बोधन (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे अपि प्रथमा-रूपप्रयोगः (vocative sense)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
तवyour
तव:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
काकुत्स्थःKakutstha (scion of Kakutstha)
काकुत्स्थः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; रामस्य उपाधि/वंशनाम
रामःRama
रामः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सत्यपराक्रमःtruly valiant
सत्यपराक्रमः:
कर्ता-विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootसत्य + पराक्रम (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सत्यस्य पराक्रमः = truly valiant) विशेषणम् (qualifier of रामः)
ससीतःwith Sita
ससीतः:
कर्ता-विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootस + सीता (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (सह/स- = with) — ‘with Sita’ (qualifies रामः)
सहसौमित्रिःwith Saumitri (Lakshmana)
सहसौमित्रिः:
कर्ता-विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootसह + सौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (सह = with) — ‘with Saumitri (Lakshmana)’ (qualifies रामः)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
कुशलम्welfare/well-being
कुशलम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘कुशलं ब्रवीति’ इति कर्मरूपेण
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

"Your friend Rama, truly valiant one, with his wife Sita, with Lakshmana conveys his welfare to you."

R
Rāma
K
Kakutstha dynasty
S
Sītā
S
Saumitri (Lakṣmaṇa)
H
Hanumān
G
Guha

FAQs

Satya and dharma in relationships: a righteous leader maintains truthful valor and remembers allies with concern for their well-being.

Hanumān conveys Rāma’s greetings and inquiry about Guha’s welfare, reaffirming their friendship.

Rāma’s fidelity to truth and gratitude; Hanumān’s reliability as a messenger.