Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

एषासायमुनारम्यादृश्यतेचित्रकानना ।भरद्वाजाश्रमःश्रीमान्दृश्यतेचैषमैथिलि ।।।।

eṣā sā yamunā ramyā dṛśyate citrakānanā | bharadvājāśramaḥ śrīmān dṛśyate caiṣa maithili ||

മൈഥിലീ, വിചിത്രവനങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന മനോഹരമായ യമുന അവിടെ കാണപ്പെടുന്നു; ഇവിടെ തന്നെ ശ്രീമാനായ ഭാരദ്വാജാശ്രമവും കാണപ്പെടുന്നു.

asminin this
asmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्गे (contextual), सप्तमी, एकवचनम्
deśein the region
deśe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
mahākāyaḥhuge-bodied
mahākāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā + kāya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (for virādhaḥ); समासः: महत् + काय (कर्मधारय)
virādhaḥViradha
virādhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvirādha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
nihataḥkilled
nihataḥ:
Predicative (विधेय)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formक्त (PPP), पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
mayāby me
mayā:
Kartṛ (कर्ता) / Agent in passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचनम्
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (here)
sīteO Sita
sīte:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्
tvayāby you
tvayā:
Kartṛ (कर्ता) / Agent in passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचनम्
dṛṣṭāwas seen
dṛṣṭā:
Predicative (विधेय)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त (PPP), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे
tāpasīa female ascetic
tāpasī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāpasī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; apposition to dṛṣṭā (subject in passive predication)
dharma-cāriṇīpracticing righteousness
dharma-cāriṇī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdharma + cāriṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (for tāpasī); समासः: धर्मं चरति इति (उपपद-तत्पुरुष)

"In these countries was a Rakshasa, called Viradha of gigantic size who was killed by me. There is an ascetic woman Anasuya practicing virtues whom you saw."

Y
Yamunā
B
Bharadvāja
B
Bharadvāja-āśrama

FAQs

Dharma is sustained through the sage-community (āśrama culture): learning, refuge, and right conduct are preserved in such sanctuaries.

Rāma marks the Yamunā region and Bharadvāja’s hermitage, recalling the route and supports encountered in exile.

Gratitude and remembrance—recognizing those who uphold dharma through teaching and hospitality.