Shloka 44
पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्
Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks
खरश्चनिहतोयत्रदूषणश्चनिपातितः ।त्रिशिराश्चमहावीर्योमयाबाणैरजिह्मगैः ।।।।एतत्तदाश्रममदमस्माकंवरवर्णिनि ।पर्णशालातथाचित्रादृश्यतेशुभदर्शने ।।।।यत्रत्वंराक्षसेन्द्रेणरावणेनहृताबलात् ।
kharaś ca nihato yatra dūṣaṇaś ca nipātitaḥ | triśirāś ca mahāvīryo mayā bāṇair ajihmagaiḥ | etat tad āśramapadaṃ asmākaṃ varavarṇini | parṇaśālā tathā citrā dṛśyate śubhadarśane | yatra tvaṃ rākṣasendreṇa rāvaṇena hṛtā balāt ||
ഹേ സുന്ദരാംഗിയേ, ഇവിടെ ഖരൻ വധിക്കപ്പെട്ടു; ഇവിടെ ദൂഷണൻ വീണു; മഹാവീരനായ ത്രിശിരസും എന്റെ വക്രതയില്ലാത്ത നേരേ പറക്കുന്ന ബാണങ്ങളാൽ നിലംപതിച്ചു. ഇതാണ് നമ്മുടെ ആശ്രമസ്ഥലം; ഹേ ശുഭദർശിനീ, ആ മനോഹരമായ പർണശാലയും ഇപ്പോഴും കാണപ്പെടുന്നു—ഇവിടെയാണു രാക്ഷസേന്ദ്രൻ രാവണൻ നിന്നെ ബലാൽക്കാരമായി അപഹരിച്ചത്.
"Sita, here is Janasthana, where a mighty tree is seen. Oh sportive lady! There the exceptionally strong and highly energetic vulture Jatayu got killed by Ravana on account of you."
FAQs
Dharma is expressed as protection of the righteous and condemnation of coercion: Rāma recalls punishing aggressors and marks the abduction as an act of adharma (force and violation).
Rāma points out the hermitage region connected with earlier battles (Khara, Dūṣaṇa, Triśiras) and identifies the very hut-site from which Rāvaṇa abducted Sītā.
Rāma’s commitment to justice and satya: he remembers the chain of causes and wrongs precisely, reinforcing moral accountability.