HomeRamayanaYuddha KandaSarga 114Shloka 123
Previous Verse
Next Verse

Shloka 123

रावणस्य अन्त्येष्टिः

Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct

ददौ च पावकंतस्यविधियुक्तंविभीषणः ।स्नात्वाचैवार्द्रवस्त्रेणतिलान्दूर्वाभिमिश्रितान् ।।6.114.121।।उदकेन च सम्मिश्रान्प्रदायविधिपूर्वकम् ।प्रदायचोदकंतस्मैमूर्ध्नाचैनंनमस्य च ।।6.114.122।।ताःस्त्रियोऽनुनयामाससान्तमुक्त्वापुनःपुनः ।गम्यतामितितास्सर्वाविविशुर्नगरीतदा ।।6.114.123।।

tāḥ striyo 'nunayāmāsa sāntvam uktvā punaḥ punaḥ | gamyatām iti tās sarvā viviśur nagarīṃ tadā ||

അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും സാന്ത്വനവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു ആ സ്ത്രീകളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; “തിരിച്ചു പോകുവിൻ” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും അപ്പോൾ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ताःthose (women)
ताः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (accusative/2nd), बहुवचन (plural)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
अनुनयामासconciliated / comforted
अनुनयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + नी (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपsमदी; causative sense in usage: 'to conciliate/comfort'
सान्त्वम्consoling words
सान्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसान्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (accusative/2nd), एकवचन (singular)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/आवृत्ति-अव्यय (adverb of repetition)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/आवृत्ति-अव्यय (adverb of repetition)
गम्यताम्go / depart
गम्यताम्:
Kriyā (आज्ञा/विधि)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (plural), आत्मनेपदी; passive/impersonal polite: 'let (you) go'
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), बहुवचन (plural)
विविशुःentered
विविशुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural), परस्मैपदी
नगरीम्the city
नगरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (accusative/2nd), एकवचन (singular)
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb)

In accordance with tradition, Vibheeshana set fire. He bathed himself and with wet clothes offered in a wet cloth, holding kusa grass a mixture of sesame seeds and water to Ravana. He prostrated to Ravana and offered his prayers with folded palms. Then he comforted the wives of Ravana and all of them to return to Lanka.

V
Vibhīṣaṇa
L
Laṅkā

FAQs

Dharma includes compassionate governance and responsible speech: comforting the vulnerable and restoring them to safety and social order.

After completing key funeral actions, Vibhīṣaṇa consoles the bereaved women and directs them back into Laṅkā.

Gentleness (mārdava) and protective leadership: he stabilizes the community through consoling counsel.