Shloka 8
रावणशूलप्रक्षेपः
Ravana Hurls the Trident; Rama Counters with Indra’s Javelin
Devanagari script
दशग्रीवंजयेत्याहुरसुराःसमवस्थिताः ।देवाराममवोचंस्तेत्वंजयेतिपुनःपुनः ।।।।
Transliteration
daśagrīvaṃ jayetīyāhur asurāḥ samavasthitāḥ |
devā rāmam avocaṃs te tvaṃ jayeti punaḥ punaḥ ||
Translation
അസുരർ ഉറച്ചുനിന്ന് “ദശഗ്രീവന് ജയമാകട്ടെ!” എന്നു വിളിച്ചു; ദേവന്മാർ രാമനോട് വീണ്ടും വീണ്ടും “നിനക്കേ ജയമാകട്ടെ!” എന്നു പറഞ്ഞു.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
अन्तरेin the interval, meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; एतस्मिन् इति सह (locative phrase)
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)
राघवस्यof Rāghava (Rama)
राघवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रहर्तुकामःdesirous of striking
प्रहर्तुकामः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + हृ (धातु) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: प्रहर्तुं कामः (desirous to strike)
दुष्टात्माevil-souled one
दुष्टात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: दुष्टः आत्मा यस्य/दुष्ट आत्मा
स्पृशन्touching, taking hold of
स्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी
प्रहरणम्weapon
प्रहरणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रहरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
महत्great, huge
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रहरणम् इति विशेषणम्
वज्रसारम्hard as a thunderbolt
वज्रसारम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: वज्रस्य सारः इव (hard as thunderbolt)
महानादम्loud-sounding
महानादम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + नाद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: महान् नादः यस्य
सर्वशत्रुनिबर्हणम्destroyer of all enemies
सर्वशत्रुनिबर्हणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + शत्रु + निबर्हण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सर्वेषां शत्रूणां निबर्हणम् (destroyer)
शैलशृङ्गनिभैःlike mountain peaks
शैलशृङ्गनिभैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैल + शृङ्ग + निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष: शैलस्य शृङ्गं इव निभाः (like mountain-peaks)
कूटैःwith spikes/projections
कूटैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चित्तदृष्टिभयावहम्bringing fear even in thought
चित्तदृष्टिभयावहम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्त + दृष्टि + भय + आवह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: चित्तदृष्ट्या भयम् आवहति इति (bringing fear to the mind’s sight/thought)
सधूमम्smoke-filled
सधूमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + धूम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: धूमेन सह (smoke-laden)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparative)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-निपात (particle of comparison)
तीक्ष्णाग्रम्sharp-pointed
तीक्ष्णाग्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: तीक्ष्णम् अग्रं यस्य
युगान्ताग्निसमोपमम्like the end-of-age fire
युगान्ताग्निसमोपमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुगान्त + अग्नि + सम + उपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: युगान्ते अग्निः तेन समः उपमः (comparable to the fire at world’s end)
अतिरौद्रम्exceedingly fierce
अतिरौद्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + रौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अति’ (अव्यय) + ‘रौद्र’ = अव्ययीभाव; अर्थे: अत्यन्तं रौद्रम्
अनासाद्यम्unapproachable
अनासाद्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन् + आ + सद् (धातु)
Formकृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त adjectival; ‘not approachable/attainable’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कालेनby Time/Death
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; उपमानार्थे (as by/like Death-Time)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) अर्थे: अपि/एव (even)
दुरासदम्hard to approach
दुरासदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् + आसद (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: दुर् + आसद (hard to approach)
त्रासनम्terror-causing
त्रासनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootत्रासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शूलम् इत्यस्य विशेषण-रूपेण
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्मधारय: सर्वाणि भूतानि
दारणम्tearing
दारणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootदारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (tearing) विशेषणवत्
भेदनम्splitting
भेदनम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootभेदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (splitting) विशेषणवत्
तथाand also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) अर्थे: एवं/अपि च (also, thus)
प्रदीप्तम्blazing
प्रदीप्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + दीप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शूलम् इति विशेषणम्
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparative)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-निपात
रोषेणwith rage
रोषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
शूलम्trident/spear
शूलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Context
Pierced all over the body with Rama's arrows, body bathed in blood, the king of Rakshasas in the midst of gathering of Rakshasas, was sorrowful but at the same time, he was overcome with violent anger.৷৷ ইত্যার্ষেবাল্মীকীযেশ্রীমদ্রামাযণেআদিকাব্যেযুদ্ধকাণ্ডেচতুরুত্তরশততমস্সর্গ: ৷৷This is the end of the hundred and fourth sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by sage Valmiki.
Characters & Entities
D
Daśagrīva (Rāvaṇa)R
RāmaD
DevasA
AsurasFAQs
It frames dharma as a matter of alignment: different beings choose sides according to their nature and values; the Ramayana repeatedly teaches that victory ultimately belongs to satya and dharma, not to mere power.
Spectator factions—Asuras and Devas—openly cheer for Rāvaṇa and Rāma respectively during the duel.
Rāma’s role as the standard-bearer of righteous order, drawing the support of devas who stand for cosmic balance.