Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

रावणशूलप्रक्षेपः

Ravana Hurls the Trident; Rama Counters with Indra’s Javelin

विमानस्थास्तदादेवागन्धर्वाश्चमहोरगाः ।ऋषिदावनदैत्याश्चगरुत्मन्तश्चखेचराः ।।।।ददृशुस्तेतदायुद्धंलोकसम्वर्तसंस्थितम् ।नानाप्रहरणैर्भीमैश्शूरयोस्सम्प्रयुध्यतोः ।।।।

vimāna-sthās tadā devā gandharvāś ca mahoragāḥ |

ṛṣi-dānava-daityāś ca garutmantaś ca khecarāḥ ||

dadṛśus te tadā yuddhaṃ loka-saṃvarta-saṃsthitam |

nānā-praharaṇair bhīmaiḥ śūrayoḥ samprayudhyatoḥ ||

അപ്പോൾ വിമാനങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും മഹോരഗ നാഗന്മാരും ഋഷിമാരും ദാനവ-ദൈത്യന്മാരും ഗരുഡസദൃശ ഖേചരന്മാരും—ലോകസംവർത്തംപോലെ തോന്നുന്ന ആ യുദ്ധം കണ്ടു; അവിടെ രണ്ടു ശൂരന്മാർ അനവധി ഭയങ്കര ആയുധങ്ങളാൽ പരസ്പരം സംപ്രയുദ്ധം ചെയ്തു.

विमानस्थाःstationed in aerial chariots
विमानस्थाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमान + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुष: विमाने स्थाः (those stationed in aerial cars)
तदाthen
तदा:
Kala (काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गन्धर्वाःGandharvas
गन्धर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महोरगाःgreat serpents (Nāgas)
महोरगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + उरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: महान्तः उरगाः
ऋषि-दानव-दैत्याःsages, Dānavas, and Daityas
ऋषि-दानव-दैत्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि + दानव + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ऋषयः च दानवाः च दैत्याः च
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गरुत्मन्तःGarudas (winged ones)
गरुत्मन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगरुत्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive stem)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
खेचराःsky-goers (birds/celestials)
खेचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखेचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष: खे (आकाशे) चरन्ति इति
ददृशुःsaw
ददृशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदी
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kala (काल/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लोकसंवर्तसंस्थितम्resembling the dissolution of the world
लोकसंवर्तसंस्थितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक + संवर्त + संस्थित (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: लोकस्य संवर्ते संस्थितम् (like the world-dissolution)
नानाvarious
नाना:
Sambandha (सम्बन्ध/modifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/adjectival indeclinable) अर्थे: विविध (various)
प्रहरणैःwith weapons
प्रहरणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रहरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
भीमैःterrible
भीमैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; प्रहरणैः इति विशेषणम्
शूरयोःof the two heroes
शूरयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), द्विवचन (Dual)
सम्प्रयुध्यतोःwhile the two were fighting together
सम्प्रयुध्यतोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + युध् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present middle participle/शानच्), षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; आत्मनेपदी; शूरयोः इति विशेषणम्

Raghava pierced into the chest of Ravana sharp arrows and with great effort three sharp arrows on the forehead.

D
Devas
G
Gandharvas
M
Mahoragas (Nāgas)
Ṛṣis
D
Dānavas
D
Daityas
G
Garutmān (Garuḍa / Garuḍa-like)
V
vimāna (aerial chariots)
R
Rāma
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma is portrayed as universally significant: righteous struggle is not merely personal but cosmic in consequence, witnessed by many orders of beings, emphasizing accountability beyond human society.

Celestial and other superhuman beings gather in the skies to witness the Rāma–Rāvaṇa duel, described as apocalyptic in intensity.

Heroic steadiness (vīrya) under extreme conditions—both combatants persist, but the narrative frame elevates the righteous cause as the one worthy of cosmic attention.