Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

दधिमुख

विज्ञापनम् / Dadhimukha Reports the Madhuvana Incident

दृष्टा सीता महाबाहो सौमित्रे पश्य तत्त्वतः।।।।अभिगम्य तथा सर्वे पिबन्ति मधु वानराः।

dṛṣṭā sītā mahābāho saumitre paśya tattvataḥ | abhigamya tathā sarve pibanti madhu vānarāḥ ||

മഹാബാഹു സൗമിത്രേ, സത്യമായി നോക്കുക—സീതയെ കണ്ടുകഴിഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് മടങ്ങിയെത്തിയ എല്ലാ വാനരന്മാരും മധു പാനം ചെയ്യുന്നു.

दृष्टाhas been seen
दृष्टा:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'seen' (predicate with सीता)
सीताSita
सीता:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; कर्मधारय — महान्तौ बाहू यस्य सः
सौमित्रेO Saumitri
सौमित्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; 'O Saumitri (Lakshmana)'
पश्यsee/observe
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्त्वतःtruly
तत्त्वतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण — 'in truth/accurately'
अभिगम्यhaving approached
अभिगम्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त अव्यय), 'having approached/arrived'
तथाthus/then
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मधुhoney
मधु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वानराःmonkeys
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

"O strong-armed Saumitri! the Vanaras must have seen Sita. Or else, they would not have arrived to drink honey.

D
Dadhimukha
L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
S
Sītā
V
Vānaras
M
Madhu (honey)

FAQs

Dharma honors truth established by signs and conduct: joy and celebration are presented as evidence of mission success, not as empty revelry.

Dadhimukha argues that the vānaras’ confident return and honey-drinking indicates they have seen Sītā.

Practical reasoning aligned with satya—Dadhimukha connects observable behavior to a truthful conclusion.