Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

मधुवनभङ्गः

The Disruption of Madhuvana and Dadhimukha’s Complaint

तं सवृक्षं महाबाहुमापतन्तं महाबलम्।आर्यकं प्राहरत्तत्र बाहुभ्यां कुपितोऽङ्गदः।।5.62.26।।

taṃ savṛkṣaṃ mahābāhum āpatantaṃ mahābalam |

āryakaṃ prāharat tatra bāhubhyāṃ kupito 'ṅgadaḥ ||5.62.26||

വൃക്ഷം കൈയിൽ പിടിച്ച് മഹാബാഹുവും മഹാബലവാനും ആയ ആര്യകനായ ദധിമുഖൻ പാഞ്ഞുവന്നപ്പോൾ, ക്രോധിതനായ അങ്കദൻ അവനെ അവിടെ തന്നേ ഇരുകൈകളാൽ പിടിച്ചു പ്രഹരിച്ചു.

तम्him
तम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सवृक्षम्with a tree
सवृक्षम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formउपपद-समास/अव्ययीभावार्थ-विशेषण (स-वृक्ष = with a tree); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
महाबाहुम्mighty-armed
महाबाहुम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बाहु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् बाहुः यस्य = great-armed); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
आपतन्तम्rushing/charging (towards)
आपतन्तम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-√पत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
महाबलम्very powerful
महाबलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महद् बलम् यस्य = very strong); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
आर्यकम्the venerable elder (Āryaka)
आर्यकम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootआर्यक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राहरत्struck
प्राहरत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-√हृ (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, द्विवचन (dual)
कुपितःangry
कुपितः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeAdjective
Root√कुप् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of aṅgadaḥ)
अङ्गदःAngada
अङ्गदः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Seeing the revered, powerful and strong-armed Dadhimukha rushing to him, the angry Angada caught him with both hands tightly.

A
Aṅgada
D
Dadhimukha
T
tree (weapon)

FAQs

The verse highlights the tension between force and propriety: even in conflict, striking a revered elder challenges dharmic restraint.

Dadhimukha rushes in with a tree as a weapon; Angada, angered, intercepts him physically.

Martial prowess and assertiveness—though shadowed here by the need for self-control.