Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

सप्तपञ्चाशः सर्गः

Hanumān’s Return, Roar of Success, and the Announcement “Sītā Seen”

अपरे च हनूमन्तं वानरा वारणोपमम्।आप्लुत्य गिरिशृङ्गेभ्यस्संस्पृशन्ति स्म हर्षिताः।।।।

apare ca hanūmantaṃ vānarā vāraṇopamam | āplutya giriśṛṅgebhyaḥ saṃspṛśanti sma harṣitāḥ ||

മറ്റു വാനരന്മാർ ഹർഷത്തോടെ പർവ്വതശിഖരങ്ങളിൽ നിന്ന് ചാടി ഇറങ്ങി, ഗജോപമമായ പരാക്രമമുള്ള ഹനുമാനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു സ്പർശിച്ചു.

अपरेothers
अपरे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
हनूमन्तम्Hanuman
हनूमन्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
वानराःmonkeys / vanaras
वानराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
वारणोपमम्elephant-like
वारणोपमम्:
कर्म-विशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootवारण + उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; उपमान-तत्पुरुषः = 'वारणेन उपमः' (comparable to an elephant); qualifies 'हनूमन्तम्'
आप्लुत्यhaving leapt
आप्लुत्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + प्लु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
गिरिशृङ्गेभ्यःfrom the mountain-peaks
गिरिशृङ्गेभ्यः:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootगिरिशृङ्ग (प्रातिपदिक: गिरि + शृङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी (Ablative, 5th), बहुवचनम्; तत्पुरुषः (mountain-peak)
संस्पृशन्तिtouch / embrace
संस्पृशन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्पृश् (धातु)
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
स्मindeed / (past marker)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formभूतार्थक-निपातः; लट्-लकारे भूतकाल-सूचकः (particle indicating past narration)
हर्षिताःjoyful
हर्षिताः:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् qualifying 'वानराः'

A few vanaras jumped down from the mountain top and hugged the elephant-like Hanuman.

H
Hanumān
V
Vānaras
M
Mahendra (mountain, implied by the setting)

FAQs

Honoring merit in dharmic service: the community acknowledges the messenger whose truthful effort benefits all.

The vānaras physically express gratitude and joy by rushing to Hanumān and embracing him.

Hanumān’s heroic competence (vīrya) recognized by peers—success in service earns rightful esteem.