Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सप्तपञ्चाशः सर्गः

Hanumān’s Return, Roar of Success, and the Announcement “Sītā Seen”

पर्वतेन्द्रं सुनाभं च समुपस्पृश्य वीर्यवान्।।।।ज्यामुक्त इव नाराचो महावेगोऽभ्युपागतः।

parvatēndraṁ sunābhaṁ ca samupaspṛśya vīryavān | jyāmukta iva nārācō mahāvēgō 'bhyupāgataḥ ||

വീര്യവാനായ ഹനുമാൻ പർവതേന്ദ്രനായ സുനാഭത്തെ സ്പർശിച്ചു കടന്നുപോയി; പിന്നെ വില്ലിന്റെ ഞാണിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുപോലെ മഹാവേഗത്തോടെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞുചെന്നു.

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; sarvanāma
kiñcita little
kiñcit:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkiñcit (अव्यय/सर्वनाम)
FormAvyaya; adverbial accusative “a little” (परिमाण-अव्यय)
anusamprāptaḥhaving approached
anusamprāptaḥ:
Karta (कर्ता) [state/participle]
TypeVerb
Rootanu-sam-prāp (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; “having come near/approached”
samālोकyahaving beheld
samālोकya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootsam-ā-lok (धातु) + lyap (ल्यप्)
FormGerund (ल्यबन्त); “having looked at/beheld”
mahāgirimthe great mountain
mahāgirim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā-giri (प्रातिपदिक: mahā + giri)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; “great mountain”
mahendramMahendra (mountain)
mahendram:
Karma (Object/कर्म) (apposition to mahāgirim)
TypeNoun
Rootmahā-indra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; proper name Mahendra
meghasaṅkāśamresembling a cloud
meghasaṅkāśam:
Karma (कर्म) [qualifier]
TypeAdjective
Rootmegha-saṅkāśa (प्रातिपदिक: megha + saṅkāśa)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; tatpuruṣa: “meghavat saṅkāśaḥ” (cloud-like in appearance); viśeṣaṇa of mahendram
nanādaroared
nanāda:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootnad (धातु)
FormLiṭ-lakāra (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथम), Ekavacana; parasmaipada
haripuṅgavaḥchief of monkeys
haripuṅgavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothari-puṅgava (प्रातिपदिक: hari + puṅgava)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa: “harīṇāṃ puṅgavaḥ” (best among monkeys)

The valiant Hanuman touched the lord of mountains fondly and went with great speed just as an arrow released from the centre of a powerful bowstring.

H
Hanumān

FAQs

Single-pointed commitment: Dharma is served by focused action—like an arrow, the mind and body move straight toward the rightful goal.

On the return route, Hanumān passes a prominent mountain and accelerates onward toward the meeting point.

Determination (dṛḍha-saṅkalpa): unwavering forward motion after completing a difficult task.