Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

षट्पञ्चाशः सर्गः — वैदेही-आश्वासनम् तथा अरिष्टारोहणम्

Consoling Sita and Ascending Mount Arishta

कन्दरान्तरसंस्थानां पीडितानां महौजसाम्।।।।सिंहानां निनदो भीमो नभो भिन्दन् स शुश्रुवे।

kandarāntarasaṃsthānāṃ pīḍitānāṃ mahaujasām | siṃhānāṃ ninadō bhīmō nabhō bhindan sa śuśruvē ||

പർവ്വതഗുഹകളിൽ വസിക്കുന്ന മഹാബലശാലികളായ സിംഹങ്ങൾ അമർച്ചയിൽ പീഡിതരാകുമ്പോൾ, ആകാശം പിളർക്കുന്നതുപോലെ ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനം കേൾക്കപ്പെട്ടു.

कन्दरान्तरसंस्थानाम्of those dwelling inside caves
कन्दरान्तरसंस्थानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootकन्दरा + अन्तर + संस्थान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (locative/determinative sense: कन्दरान्तर-सम्स्थान = cave-interior-dwelling), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण of सिंहानाम्
पीडितानाम्of the crushed
पीडितानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण of सिंहानाम्
महौजसाम्of the mighty
महौजसाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत् + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (possessive: महत् ओजः येषाम्), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण of सिंहानाम्
सिंहानाम्of lions
सिंहानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive: 'of lions')
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
निनदःroar; sound
निनदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनिनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भीमःterrific
भीमः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of निनदः
नभःsky
नभः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भिन्दन्splitting; breaking
भिन्दन्:
क्रिया-विशेषण
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु)
Formकृदन्त-शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भाव (as if breaking) qualifying निनदः
सःthat (sound)
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निनदस्य पुनरुक्ति (resumptive)
शुश्रुवेwas heard
शुश्रुवे:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

The dreadful roar of strong lions, lying in mountain-caves was heard cracking the sky when they were crushed in the turmoil.

L
Lions
M
Mountain caves
S
Sky
H
Hanuman (implied causal agent)

FAQs

The verse warns that great actions have wide effects; dharma requires awareness of collateral impact even while pursuing a righteous end.

The mountain’s disturbance during Hanuman’s leap causes cave-dwelling lions to cry out with a roar that echoes skyward.

Awe-inspiring potency—his presence changes the environment, underscoring his suitability for an extraordinary mission.