Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

षट्पञ्चाशः सर्गः — वैदेही-आश्वासनम् तथा अरिष्टारोहणम्

Consoling Sita and Ascending Mount Arishta

कूटैश्च बहुधा कीर्णैश्शोभितं बहुकन्दरैः।सालतालाश्वकर्णैश्च वंशैश्च बहुभिर्वृतम्।।।।

kūṭaiś ca bahudhā kīrṇaiḥ śobhitaṃ bahu-kandaraiḥ |

sāla-tālāśvakarṇaiś ca vaṃśaiś ca bahubhir vṛtam ||

പലവിധമായി പടർന്ന അനേകം കൂറ്റങ്ങളാൽ ചിതറിക്കിടന്നതും, അനവധി കന്ദരങ്ങളാൽ ശോഭിതമായതുമായ അത് ദീപ്തമായി തോന്നി; കൂടാതെ അനേകം ശാലവൃക്ഷങ്ങൾ, താലങ്ങൾ, അശ്വകർണ്ണങ്ങൾ, പല വംശങ്ങൾ (മുളകൾ) എന്നിവകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരുന്നു.

kūṭaiḥwith peaks/summits
kūṭaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkūṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
bahudhāvariously
bahudhā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootbahudhā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थे (adverb: 'in many ways/variously')
kīrṇaiḥscattered with
kīrṇaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Root√kṝ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), तृतीया-बहुवचनम्; विशेषणम्
śobhitamadorned
śobhitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√śubh (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, द्वितीया-एकवचनम्; 'adorned/beautiful'
bahu-kandaraiḥwith many caves
bahu-kandaraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbahu (प्रातिपदिक) + kandara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचनम्; कर्मधारय: 'बहवः कन्दराः'
sāla-tāla-aśvakarṇaiḥwith sāla, tāla and aśvakarṇa trees
sāla-tāla-aśvakarṇaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsāla (प्रातिपदिक) + tāla (प्रातिपदिक) + aśvakarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्व: sālaś ca tālaś ca aśvakarṇaś ca
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
vaṃśaiḥwith bamboos
vaṃśaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
bahubhiḥwith many
bahubhiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचनम्; विशेषणम्
vṛtamcovered
vṛtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√vṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, द्वितीया-एकवचनम्; 'covered/surrounded'

With many kinds of caves and peaks scattered all over, the mountain looked delightful. It was canopied with numerous trees like Sal, palms, Aswakarnas and bamboos.

S
sāla (tree)
T
tāla (palm)
V
vaṃśa (bamboo)

FAQs

It highlights abundance and ordered variety in nature; a Dharmic reading sees the world as a structured field of life where beings have their place—encouraging non-violence and responsible conduct within an interdependent environment.

The narration catalogs the mountain’s physical features—peaks, caves, and forests—enriching the scene around Hanumān’s journey context.

Appreciative discernment (viveka): noticing detail without distraction parallels the mindful focus required for Dharmic action.