Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

लङ्कादाहानन्तरचिन्ता

Hanuman’s Post-Conflagration Self-Examination and Assurance of Sita’s Safety

कथं हि जीवता शक्यो मया द्रष्टुं हरीश्वरः।तौ वा पुरुषशार्दूलौ कार्यसर्वस्वघातिना।।।।

kathaṃ hi jīvatā śakyo mayā draṣṭuṃ harīśvaraḥ |

tau vā puruṣaśārdūlau kāryasarvasvaghātinā ||

ഞാൻ ജീവനോടെ ഇരിക്കെ വാനരേശ്വരനായ സുഗ്രീവനെ എങ്ങനെ മുഖാമുഖം കാണും? അല്ലെങ്കിൽ പുരുഷശാർദൂലന്മാരായ ആ രണ്ടു (രാമ-ലക്ഷ്മണ)രെയും എങ്ങനെ നേരിടും? ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ സർവ്വസാരവും തകർത്തവനായ ഞാൻ എല്ലാം നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्ध/interrogative)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
FormInterrogative adverb (avyaya)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle; emphasis
jīvatāwhile alive
jīvatā:
Karaṇa (करण)
TypeVerb
Root√jīv (धातु)
FormKṛdanta: present active participle (शतृ); Masculine, Instrumental, Singular; 'while living/being alive'
śakyaḥpossible
śakyaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootśakya (प्रातिपदिक; from √śak)
FormKṛdanta: potential/gerundive (यत्/yat); Masculine, Nominative, Singular; 'possible'
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun; Instrumental, Singular
draṣṭumto see
draṣṭum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormKṛdanta: infinitive (tumun/तुमुन्)
harīśvaraḥlord of monkeys (Sugriva)
harīśvaraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: harīṇām īśvaraḥ; Masculine, Nominative, Singular
tauthose two
tau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun; Masculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Dual (द्विवचन)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAlternative particle; 'or/and also'
puruṣa-śārdūlautwo tigers among men
puruṣa-śārdūlau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक) + śārdūla (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: puruṣeṣu śārdūlau; Masculine, Accusative, Dual; epithet of Rāma-Lakṣmaṇa
kārya-sarvasva-ghātināby one who has ruined the whole enterprise
kārya-sarvasva-ghātinā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक) + sarvasva (प्रातिपदिक) + ghātin (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (multi-member): kāryasya sarvasvasya ghātī; Masculine, Instrumental, Singular; qualifying 'mayā'

'Having spoilt the entire work how can I show my face to the king of monkeys? How is it possible to see both the tigers among men?

H
Hanumān
H
Harīśvara (Sugrīva)
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Duty to truth and trust: Hanumān feels answerable to leaders and companions; dharma includes being worthy of the faith placed in oneself.

Hanumān imagines returning after failure and dreads facing Sugrīva, Rāma, and Lakṣmaṇa.

Loyalty and honor: he measures himself by fidelity to the mission and the expectations of righteous leaders.