Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

लङ्कादाहः — The Burning of Lanka

Catuḥpañcāśaḥ Sargaḥ

किं ब्रह्मणस्सर्वपितामहस्य सर्वस्य धातुश्चतुराननस्य।इहाऽऽगतो वानररूपधारी रक्षोपसंहारकरः प्रकोपः।।।।

kiṁ brahmaṇaḥ sarva-pitāmahasya sarvasya dhātuś catur-ānanasya |

ihāgato vānararūpa-dhārī rakṣopasaṁhārakaraḥ prakopaḥ ||

“ഇവൻ സർവ്വപിതാമഹനും സർവ്വത്തിന്റെ ധാതാവുമായ ചതുരാനന ബ്രഹ്മാവിന്റെ ക്രോധമോ? വാനരരൂപം ധരിച്ചു ഇവിടെ വന്ന് രാക്ഷസസംഹാരത്തിന് ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നതോ?”

किम्what? / is it that...?
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सर्व-पितामहस्यof the grandsire of all
सर्व-पितामहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ब्रह्मणः इति विशेषण/अपपद-सम्बन्ध
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; 'of all'
धातुःof the creator (Dhātṛ)
धातुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (धातुः = धातॄ-षष्ठी एकवचन)
चतुराननस्यof the four-faced one
चतुराननस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; 'four-faced' (Brahmā)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक (here)
आगतःhas come
आगतः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formकृदन्त, क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय
वानर-रूप-धारीwearing a monkey-form
वानर-रूप-धारी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवानर (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (प्रकोपः)
रक्षः-उपसंहार-करःcausing the destruction of demons
रक्षः-उपसंहार-करः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + उपसंहार (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (प्रकोपः)
प्रकोपःwrath / fury
प्रकोपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय/कर्ता-रूपेण

'Or is it Grandfather Brahma, the supreme four-faced god enraged and arrived in the form of vanara to kill the clan of demons?

B
Brahmā (Caturānana, Svayambhū implied)
R
rākṣasas

FAQs

Dharma is portrayed as protected by cosmic governance: when adharma reaches excess, even the highest powers are imagined as intervening to restore balance.

The rākṣasas, unable to accept that a single vanara could do this, hypothesize a divine agency—Brahmā’s wrath—behind the destruction.

Hanumān’s role as dharma-sādhaka (agent of righteous purpose) is indirectly affirmed: his actions appear superhuman and aligned with restoration of order.