Previous Verse

Shloka 27

दूतधर्म-परामर्शः

Envoy-Immunity and Royal Counsel in Ravana’s Court

निशाचराणामधिपोऽनुजस्य विभीषणस्योत्तमवाक्यमिष्टम्।जग्राह बुद्ध्या सुरलोकशत्रु र्महाबलो राक्षसराजमुख्यः।।।।

niśācarāṇām adhipo 'nujasya vibhīṣaṇasyottamavākyam iṣṭam |

jagrāha buddhyā suralokaśatrur mahābalo rākṣasarājamukhyaḥ ||

നിശാചരന്മാരുടെ അധിപതിയും ദേവലോകത്തിന്റെ ശത്രുവുമായ മഹാബലനായ രാക്ഷസരാജപ്രമുഖൻ രാവണൻ, അനുജനായ വിഭീഷണന്റെ പ്രിയവും ഉത്തമവുമായ ഉപദേശവചനം ബുദ്ധിപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.

निशाचराणाम्of the night-rangers (rakshasas)
निशाचराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (निशायां चरन्ति)
अधिपःlord
अधिपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अनुजस्यof the younger brother
अनुजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विभीषणस्यof Vibhishana
विभीषणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
उत्तमवाक्यम्excellent speech/advice
उत्तमवाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootउत्तम+वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (उत्तमं वाक्यम्)
इष्टम्pleasing, approved
इष्टम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootइष्ट (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (dear/approved)
जग्राहaccepted, took
जग्राह:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
बुद्ध्याwith understanding
बुद्ध्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सुरलोकशत्रुःenemy of the world of gods
सुरलोकशत्रुः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootसुरलोक+शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (सुरलोकस्य शत्रुः)
महाबलःmighty
महाबलः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा+बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् बलः यस्य)
राक्षसराजमुख्यःchief among demon-kings
राक्षसराजमुख्यः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootराक्षस+राज+मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (राक्षसराजेषु मुख्यः)

"O destroyer of foes, O unassailable king of demon! calm down. Only after carefully considering what is proper and improper decide on the punishment to be imposed".

R
Rāvaṇa
V
Vibhīṣaṇa
N
niśācara (night-roamers/rākṣasas)
S
suraloka (realm of the gods)

FAQs

Even powerful rulers should be guided by wise counsel; accepting good advice is itself a dharmic act of governance.

The sarga concludes with Rāvaṇa, despite his hostility to the gods, choosing to accept Vibhīṣaṇa’s excellent counsel.

Teachability and deliberation in rulership—the capacity to listen to sound advice rather than act purely from rage.