Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

रावण-प्रहस्त-हनूमद्वार्ता

Ravana and Prahasta Question Hanuman

यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च।चाररूपमिदं कृत्वा प्रविष्टो नः पुरीमिमाम्।।5.50.9।।विष्णुना प्रेषितो वाऽपि दूतो विजयकाङ्क्षिणा।

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca |

cārarūpam idaṃ kṛtvā praviṣṭo naḥ purīm imām ||

viṣṇunā preṣito vā ’pi dūto vijayakāṅkṣiṇā |

“അല്ലെങ്കിൽ വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ), യമൻ, വരുണൻ എന്നിവരുടെ ദൂതനായി, ചാരനുപോലെ ഈ വേഷം ധരിച്ചു നമ്മുടെ ഈ നഗരിയിൽ പ്രവേശിച്ചിട്ടുണ്ടോ? അല്ലെങ്കിൽ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന വിഷ്ണു അയച്ച ദൂതനായാലും—അത് പറയുക.”

yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध/Condition)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक
vaiśravaṇasyaof Vaiśravaṇa (Kubera)
vaiśravaṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootvaiśravaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
yamasyaof Yama
yamasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
varuṇasyaof Varuṇa
varuṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvaruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
cārarūpamthe form of a spy
cārarūpam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootcāra + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (चारस्य रूपम्)
idamthis
idam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
kṛtvāhaving assumed
kṛtvā:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), ‘having made/assumed’
praviṣṭaḥentered
praviṣṭaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootviś (धातु)
Formप्र-उपसर्ग; क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘entered’
naḥour
naḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘our’
purīmcity
purīm:
Karma (कर्म/Goal)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
imāmthis
imām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Karana (करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
preṣitaḥsent
preṣitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeVerb
Rootpreṣ (धातु)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-निपात (also/even)
dūtaḥmessenger
dūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vijayakāṅkṣiṇādesiring victory
vijayakāṅkṣiṇā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvijaya + kāṅkṣin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (विजयं काङ्क्षति इति); विशेषणम् (dūtaḥ)
P
Prahasta
H
Hanumān
V
Vaiśravaṇa (Kubera)
Y
Yama
V
Varuṇa
V
Viṣṇu
L
Laṅkā

FAQs

Dharma in interrogation emphasizes truthful identification and clarity of allegiance—knowing ‘who sent you’ before responding with policy or punishment.

Prahasta enumerates possible divine powers who might have dispatched the intruder, framing Hanumān as a potential spy or envoy.

Analytical caution—testing multiple hypotheses while still directing the captive toward truthful disclosure.