Shloka 49
इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः
Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court
अथेन्द्रजित्तु द्रुमचीरबद्धं विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम्।विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्तां नान्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम्।।।।
athendrajit tu drumacīra-baddhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam |
vimuktam astreṇa jagāma cintāṃ nānyena baddho hy anuvartate ’stram ||
പിന്നീട് വീരനായ ഇന്ദ്രജിത്, വൃക്ഷതൊലി-പട്ടികളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അസ്ത്രബന്ധത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ ആ ശ്രേഷ്ഠ കപിയെ ആലോചിച്ച് ചിന്തയിൽ ആഴ്ന്നു: “മറ്റൊരു ബന്ധനം ഏർപ്പെടുമ്പോൾ അസ്ത്രബന്ധനം നിലനിൽക്കുകയില്ല.”
Then the heroic Indrajit coming to know that the foremost of the monkeys bound by bark ropes was released from the bondage of Brahmastra, thought, 'indeed the divine weapon does not tolerate other bonds, so the vanara is released'.
FAQs
Dharma includes right understanding of power: even in conflict, one must know the limits and laws governing one’s tools (astras), rather than act in ignorance.
Indrajit notices Hanumān is still tied with bark-ropes but no longer under the astra’s binding, and reasons out why.
Indrajit’s tactical reasoning (buddhi), though employed for adharma, shows keen awareness of weapon-law and consequence.