Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

द्विचत्वारिंशः सर्गः (Sarga 42): Omens in Laṅkā, Report to Rāvaṇa, and the Kinkara Assault

तस्योग्ररूपस्योग्र त्वं दण्डमाज्ञातुमर्हसि।सीता सम्भाषिता येन तद्वनं च विनाशितम्।।5.42.20।।

tasyogra-rūpasyogra tvaṃ daṇḍam ājñātum arhasi | sītā sambhāṣitā yena tad vanaṃ ca vināśitam ||5.42.20||

ഹേ ഭയങ്കരനേ! ആ ഭയങ്കരരൂപിയ്ക്ക് കഠിനശിക്ഷ വിധിക്കുവാൻ നീ ആജ്ഞാപിക്കേണ്ടതാണ്; കാരണം അവനാണ് സീതാദേവിയോട് സംസാരിക്കുകയും ഈ ഉപവനം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത്.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
उग्र-रूपस्यof the fierce-formed one
उग्र-रूपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (उग्रं रूपं यस्य)
उग्रO fierce one!
उग्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दण्डम्punishment
दण्डम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आज्ञातुम्to order; to decree
आज्ञातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootआ-ज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूप (infinitive); क्रियार्थक (to order/command)
अर्हसिyou ought; you are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सीताSita
सीता:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सम्भाषिताwas spoken to; was conversed with
सम्भाषिता:
Kriya/Predicate (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootसम्-भाष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः
येनby whom
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (by whom)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to वनम्)
वनम्grove; garden
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
विनाशितम्was destroyed/ruined
विनाशितम्:
Kriya/Predicate (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः

"Your highness should take severe action on that person of fierce appearance with whom Sita dared to speak, and by whom the garden is ruined.

R
Rāvaṇa
S
Sītā
A
Aśoka-vana (grove)
V
vānarā (Hanumān)
D
daṇḍa (punishment)

FAQs

It raises the question of rightful punishment: daṇḍa is ethical only when aligned with justice; here, the adhārmic ruler is urged toward punitive action to protect his power, not righteousness.

The rākṣasī-s incite Rāvaṇa to punish Hanumān for speaking with Sītā and destroying the grove.

By contrast, Hanumān’s courage is highlighted—he dares to speak with Sītā despite provoking the tyrant’s wrath.