Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

द्विचत्वारिंशः सर्गः (Sarga 42): Omens in Laṅkā, Report to Rāvaṇa, and the Kinkara Assault

न च तं जानकी सीता हरिं हरिणलोचना।अस्माभिर्बहुधा पृष्टा निवेदयितुमिच्छति।।5.42.14।।

na ca taṃ jānakī sītā hariṃ hariṇa-locanā | asmābhir bahudhā pṛṣṭā nivedayitum icchati ||5.42.14||

ഹരിണലോചനയായ ജാനകി സീതയെ ഞങ്ങൾ പലവട്ടം ചോദിച്ചിട്ടും, ആ വാനരൻ ആരെന്നത് വെളിപ്പെടുത്താൻ അവൾ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല.

not
:
निपात
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
तम्him
तम्:
कर्म (Object of निवेदयितुम्)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
जानकीJanaki
जानकी:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootजानकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सीताSita
सीता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हरिम्the monkey
हरिम्:
कर्म (Object; same referent as तम्)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरिणलोचनाdeer-eyed
हरिणलोचना:
विशेषण (Qualifier of Sītā)
TypeAdjective
Rootहरिणलोचना = हरिण + लोचना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (हरिणस्य इव लोचने यस्याः)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
करण (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
बहुधाrepeatedly
बहुधा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: many times/in many ways)
पृष्टाasked/questioned
पृष्टा:
कर्तृ-विशेषण (Predicate adjective of Sītā)
TypeAdjective
Rootपृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √प्रच्छ्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
निवेदयितुम्to tell
निवेदयितुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootनि + विद् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): to disclose/report
इच्छतिwants/is willing
इच्छति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

"He may be an envoy of Indra or Kubera or of Rama sent with an intent to trace Sita.

S
Sītā (Jānakī)
R
Rāvaṇa
H
hari (vānarā/Hanumān)

FAQs

Dharma includes guarding truth appropriately: Sītā’s restraint is ethical discretion—refusing to aid an unjust power with actionable information.

The rākṣasī-s report that Sītā will not reveal the monkey’s identity despite interrogation.

Sītā’s steadfastness and prudence—she protects the mission by silence.