Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

हनूमत्सीतासंवादः

Hanuman’s Offer of Rescue and Sita’s Dharmic Refusal

सायुधा बहवो व्योम्नि राक्षसास्त्वं निरायुधः।कथं शक्ष्यसि संयातुं मां चैव परिरक्षितुम्।।।।

sāyudhā bahavo vyomni rākṣasās tvaṃ nirāyudhaḥ | kathaṃ śakṣyasi saṃyātuṃ māṃ caiva parirakṣitum ||

ആകാശത്തിൽ അനേകം ആയുധധാരികളായ രാക്ഷസർ നിന്നെ നേരിടും; നീ ആയുധമില്ലാത്തവൻ. അപ്പോൾ നീ എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്ത് എന്നെയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കും?

sāyudhāḥarmed
sāyudhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa + āyudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘आयुधेन सह’ = armed; राक्षसाः इति विशेषणम्
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; राक्षसाः इति विशेषणम्
vyomniin the sky
vyomni:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvyoman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
rākṣasāḥrakshasas
rākṣasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
nirāyudhaḥunarmed
nirāyudhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnir + āyudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘आयुधं न अस्ति यस्य’ = unarmed; त्वम् इति विशेषणम्
kathamhow
katham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
śakṣyasiwill you be able
śakṣyasi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśak (धातु)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
saṃyātumto fight/engage
saṃyātum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootsam + yā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive) ‘to engage/go to battle’
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
parirakṣitumto protect
parirakṣitum:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootpari + rakṣ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive) ‘to protect completely’

"The demons are in large number and they will be armed with weapons. You are unarmed. How can you fight and protect me?

S
Sītā
H
Hanumān
R
rākṣasas

FAQs

Dharma as wise discernment (viveka): Sītā evaluates capability and risk, insisting that protection of the vulnerable must not be attempted recklessly.

Sītā imagines a mid-air confrontation during escape and doubts whether Hanumān can both fight and shield her.

Clear-sighted judgment—Sītā’s practical reasoning amid crisis.