Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

ततस्स सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः।स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तमुरुतेजसा।।।।

tatassa sāntvayāmāsa sugrīvaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ | strīhetor vālinā bhrātrā nirastam urutejasā ||

പിന്നീട് ലക്ഷ്മണന്റെ അഗ്രജനായ ശ്രീരാമൻ സുഗ്രീവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു—സ്ത്രീകാരണം കൊണ്ടു മഹാതേജസ്സനായ സ്വന്തം സഹോദരൻ വാലി അവനെ പുറത്താക്കി നിരസ്തനാക്കിയിരുന്നു.

ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सान्त्वयामासconsoled
सान्त्वयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (धातु)
Formधातु: सान्त्वय् (to console), लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म
लक्ष्मणाग्रजःLakshmana's elder brother (Rama)
लक्ष्मणाग्रजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण + अग्रज (प्रातिपदिक)
Formसमास: लक्ष्मण-अग्रज (षष्ठी-तत्पुरुष; ‘लक्ष्मणस्य अग्रजः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्त्रीहेतोःbecause of a woman
स्त्रीहेतोः:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootस्त्री + हेतु (प्रातिपदिक)
Formसमास: स्त्री-हेतु (तत्पुरुष; ‘स्त्री कारणम्’), पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; हेतौ (cause)
वालिनाby Vali
वालिना:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootवालिन्/वालि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ/करणभावे
भ्रात्राby (his) brother
भ्रात्रा:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘वालिना’ इत्यस्य विशेषण (his brother)
निरस्तम्deposed/banished
निरस्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-रस् (धातु)
Formकृदन्त: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सुग्रीवम्’ इत्यस्य विशेषण
उरुतेजसाby one of great prowess/splendor
उरुतेजसा:
Kartr (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउरु + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formसमास: उरु-तेजस् (कर्मधारय; ‘उरु तेजः यस्य’), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-तेजस्, तृतीया, एकवचन; ‘वालिना’ इत्यस्य विशेषण

"Then Rama, consoled Sugriva who was dethroned and abandoned on acount of a woman by his brother Vali, endowed with great prowess.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
V
Vāli

FAQs

Dharma here is compassion and responsible leadership: Rāma steadies an ally who has suffered injustice and exile, guiding him away from despair toward righteous action.

Hanumān recalls the early alliance: Sugrīva had been expelled by Vāli due to a dispute connected with a woman; Rāma offers him reassurance and support.

Rāma’s karuṇā (compassion) and steadiness in restoring confidence to those who are wronged.