Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

न चिराद्रावणं संख्ये यो वधिष्यति वीर्यवान्।रोषप्रमुक्तैरिषुभिर्ज्वलद्भिरिव पावकैः।।।।तेनाहं प्रेषितो दूत स्त्वत्सकाशमिहागतः।त्वद्वियोगेन दुःखार्त स्स त्वां कौशलमब्रवीत्।।।।

na cirād rāvaṇaṃ saṅkhye yo vadhiṣyati vīryavān ।

roṣapramuktair iṣubhir jvaladbhir iva pāvakaiḥ ॥

tenāhaṃ preṣito dūtas tvatsakāśam ihāgataḥ ।

tvadviyogena duḥkhārtaḥ sa tvāṃ kauśalam abravīt ॥

ഇനി അധികം താമസമില്ല; വീര്യവാനായ ശ്രീരാമൻ ക്രോധത്തിൽ വിട്ട, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകളാൽ യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ദൂതനായി അയക്കപ്പെട്ട് നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നത്. നിന്റെ വിരഹദുഃഖത്തിൽ പീഡിതനായ അവൻ നിന്റെ കുശലക്ഷേമം ചോദിക്കുന്നു.

not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
चिरात्soon
चिरात्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/time)
TypeIndeclinable
Rootcirāt (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (soon/after a short time)
रावणम्Rāvaṇa
रावणम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootsaṅkhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Feminine, Locative, Singular)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/relative subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
वधिष्यतिwill slay
वधिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vadh (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
वीर्यवान्valiant
वीर्यवान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīryavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; मतुप्-प्रत्ययान्त
रोषप्रमुक्तैःreleased in anger
रोषप्रमुक्तैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootroṣa + pramukta (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Instrumental Plural); तत्पुरुषः (roṣeṇa pramukta)
इषुभिःwith arrows
इषुभिः:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootiṣu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)
ज्वलद्भिःburning
ज्वलद्भिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√jval (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle); पुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम्
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा
पावकैःfires
पावकैः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootpāvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)
तेनby him/therefore
तेन:
Hetu (हेतु/agent-cause: 'by him/therefore')
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Instrumental Singular)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative Singular)
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootpra + √iṣ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; अहम् इति सह
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; अहम् इति विशेषण-भावेन (apposition)
त्वत्सकाशम्to your presence
त्वत्सकाशम्:
Gati/Karma (गति/goal as object of motion)
TypeNoun
Roottvat + sakāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tava sakāśam)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण/place)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb 'here')
आगतःcome
आगतः:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootā + √gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; अहम् इति सह
त्वद्वियोगेनdue to separation from you
त्वद्वियोगेन:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Roottvat + viyoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (tava viyogaḥ)
दुःखार्तःafflicted with sorrow
दुःखार्तः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduḥkha + ārta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; तत्पुरुषः (duḥkhena ārtaḥ)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे/सामान्ये द्वितीया-एकवचनम् (Accusative Singular)
कौशलम्welfare
कौशलम्:
Karma (कर्म/object: 'welfare')
TypeNoun
Rootkauśala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative, Singular)
अब्रवीत्said/told
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

"Heroic Rama will soon release many scorching, fiery arrows in anger and kill Ravana. I seek your permission as an envoy of Rama. Filled with grief by your separation, he has made inquiries about your welfare.

R
Rāma (implied as 'heroic one')
R
Rāvaṇa
H
Hanumān (as dūta/messenger)

FAQs

Dharma of justice and truthful mission: Hanumān openly states his envoy-status and conveys Rāma’s true intent—rescue and righteous punishment of adharma.

Hanumān formally declares he is Rāma’s messenger, promises imminent retribution against Rāvaṇa, and communicates Rāma’s concern for Sītā.

Rāma’s steadfast resolve to punish wrongdoing, and Hanumān’s integrity as a dūta who delivers the message accurately.