Next Verse

Shloka 1

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान्हरिपुङ्गवः।दुःखाद्दुःखाभिभूताया स्सान्त्वमुत्तरमब्रवीत्।।।।

tasyās tad-vacanaṃ śrutvā hanumān hari-puṅgavaḥ |

duḥkhād duḥkhābhibhūtāyāḥ sāntvam uttaram abravīt ||

ദുഃഖത്തിൽ അതിയായി പീഡിതയായ അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാൻ സ്വയം വേദനിച്ചിട്ടും, ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ മറുപടി വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, षष्ठी (genitive), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया (accusative), एकवचनम्; विशेषणम् वचनम्
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः; पूर्वक्रिया (having heard)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
हरिपुङ्गवःchief of monkeys
हरिपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (best among monkeys); पुल्लिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; हनुमतः समानाधिकरणम्
दुःखात्from grief
दुःखात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी (ablative), एकवचनम्
दुःखाभिभूतायाःof her who was overwhelmed by grief
दुःखाभिभूतायाः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + अभि-भू (धातु)
Formतत्पुरुषः (overcome by grief); 'अभिभूत' = क्त (PPP) from अभि-भू; स्त्रीलिङ्गम्, षष्ठी, एकवचनम्; विशेषणम् तस्याः
सान्त्वम्consolation
सान्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसान्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
उत्तरम्replying/following (answer)
उत्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् सान्त्वम्
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Hearing the words of Sita who was overwhelmed with grief, the monkey leader Hanuman felt sad and thus spoke comforting her:

H
Hanumān

FAQs

Compassionate speech (sāntvana) is presented as dharma in action: responding to suffering with empathy and truthful reassurance.

After Sītā’s fearful words, Hanumān begins to answer gently, aiming to calm her and establish trust.

Hanumān’s karuṇā (compassion) and seva-bhāva (service-minded devotion) are emphasized.