Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Sundarakāṇḍa Sarga 32

Sītā’s Perplexity and Recognition of Hanumān

रामेति रामेति सदैव बुद्ध्या विचिन्त्य वाचा ब्रुवती तमेव।तस्यानुरूपां च कथां तदर्थमेवं प्रपश्यामि तथा शृणोमि।।।।

rāmeti rāmeti sadaiva buddhyā vicintya vācā bruvatī tam eva | tasyānurūpāṃ ca kathāṃ tadartham evaṃ prapaśyāmi tathā śṛṇomi ||

‘രാമാ, രാമാ’—എന്ന് ഞാൻ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും അവനെ തന്നെയെ ചിന്തിക്കുന്നു; വാക്കുകളാൽ പോലും അവനെ മാത്രമേ ഉച്ചരിക്കൂ. അവനുവേണ്ടി അവനോട് യോജിച്ച കഥകൾ ഉയർന്നു വരുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ അവനെ കണ്ടതുപോലെയും കേട്ടതുപോലെയും തോന്നുന്നു.

रामO Rama / Rama (as an uttered name)
राम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular)
इतिthus; ‘(saying) …’
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्ययम् (quotative particle)
रामO Rama / Rama
राम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्ययम् (quotative particle)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
एवindeed; just
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (particle of emphasis/limitation)
बुद्ध्याwith (my) mind/intellect
बुद्ध्या:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)
विचिन्त्यhaving reflected upon
विचिन्त्य:
पूर्वकाल (Prior action to main verb)
TypeVerb
Rootवि + चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive), ‘having thought/pondered’
वाचाwith speech; by words
वाचा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootवाच्/वाक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)
ब्रुवतीspeaking; uttering
ब्रुवती:
कर्ता (Agent)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (Present active participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nom. sg. fem.)
तम्him
तम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
एवalone; indeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (particle of emphasis/limitation)
तस्यof him; his
तस्य:
सम्बन्ध (Possessor/Relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive singular)
अनुरूपाम्suitable; befitting
अनुरूपाम्:
कर्म (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअनु-रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular), विशेषणम् (qualifying ‘कथाम्’)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
कथाम्story; talk; account
कथाम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
तदर्थम्for his sake; for that purpose
तदर्थम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular); तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: तस्य अर्थः = तदर्थः)
एवम्thus; in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner)
प्रपश्यामिI see; I behold
प्रपश्यामि:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्
तथाlikewise; so also
तथा:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयवाचक-अव्ययम् (adverb: likewise/so)
शृणोमिI hear
शृणोमि:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्

"I am always meditating upon Rama and thinking of him alone. I am talking about things related to him. Because of that I see him and hear him.

S
Sītā
R
Rāma

FAQs

Steadfastness (dhṛti) in dharma is sustained by right remembrance: Sītā keeps her inner life anchored to Rāma’s righteousness rather than yielding to despair.

Sītā explains how continuous remembrance and speech about Rāma makes his presence feel perceptible even in separation.

Loyalty and mental discipline—single-pointed fidelity (ananyacittatā) in thought and speech.