Sarga 19

Verse 1

तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता।रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम्।।।।ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्।प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा।।।।

അന്നേ സമയത്ത് അനിന്ദിതയായ രാജകുമാരി വൈദേഹി, രൂപയൗവനസമ്പന്നനും ഉത്തമാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനുമായ രാക്ഷസാധിപൻ രാവണനെ കണ്ട ഉടൻ, വരാരോഹയായ സീതാദേവി പ്രബല കാറ്റിൽ വാഴത്തണ്ട് വിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ നടുങ്ങി.

Verse 2

तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता।रूपयौवनसम्पन्नं भूषणोत्तमभूषितम्।।5.19.1।।ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्।प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा।।5.19.2।।

രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനെ കണ്ട ഉടനെ, സുന്ദരസൂക്ഷ്മകമരുള്ള വൈദേഹി വിറച്ചു—പ്രബലകാറ്റിൽ കദളിച്ചെടി കുലുങ്ങുന്നതുപോലെ।

Verse 3

आच्छाद्योदरमूरुभ्यां बाहुभ्यां च पयोधरौ।उपविष्टा विशालाक्षी रुदन्ती वरवर्णिनी।।।।

വിശാലനേത്രയും ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണിനിയുമായ സീത അവിടെ ഇരുന്ന് കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, തന്റെ ഭുജങ്ങളാൽ ഉദരവും തുടകളും, അതുപോലെ സ്തനങ്ങളും മൂടിപ്പിടിച്ചു.

Verse 4

दशग्रीवस्तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः।ददर्श सीतां दुःखार्तां नावं सन्नामिवार्णवे।।।।

അപ്പോൾ ദശഗ്രീവനായ രാവണൻ, രാക്ഷസീഗണങ്ങൾ കാവലിരുന്ന, ദുഃഖാർത്തയായ വൈദേഹിയായ സീതയെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ നാവുപോലെ കണ്ടു.

Verse 5

असंवृतायामासीनां धरण्यां संशितव्रताम्।छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखामिव वनस्पतेः।।।।

മൂടുപടമില്ലാത്ത നിലത്തിരിഞ്ഞ്, ദുഃഖം മൂലം പ്രതിജ്ഞയും ദൃഢനിശ്ചയവും മൂർച്ചപ്പെട്ട അവൾ, വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് മുറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ വീണ ശാഖപോലെ തോന്നി.

Verse 6

मलमण्डनचित्राङ्गीं मण्डनार्हाममण्डिताम्।मृणाली पङ्कदिग्धेव विभाति न विभाति च।।।।

പൊടിയാൽ മാത്രമേ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ചിതറിനിറമുള്ള അവയവങ്ങളുള്ളവൾ; ആഭരണങ്ങൾക്ക് യോജ്യയായിട്ടും ആഭരണരഹിതയായി—ചളിയിൽ പുരണ്ട താമരത്തണ്ടുപോലെ, തിളങ്ങിയും തിളങ്ങാതെയും തോന്നി.

Verse 7

समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः।सङ्कल्पहयसंयुक्सैर्यान्तीमिव मनोरथैः।।।।

രാജസിംഹനായ, ആത്മജ്ഞനായ രാമന്റെ സമീപത്തേക്ക്—സങ്കൽപമെന്ന കുതിരകൾ കെട്ടിയ മനോരഥമെന്ന രഥത്തിൽ കയറിയതുപോലെ—അവൾ യാത്രചെയ്യുന്നതായി തോന്നി.

Verse 8

शुष्यन्तीं रुदतीमेकां ध्यानशोकपरायणाम्।दुःखस्यान्तमपश्यन्तीं रामां राममनुव्रताम्।।।।

ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ട്, ഒറ്റയ്ക്കു കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, ധ്യാനവും ശോകവും മാത്രം ആശ്രയിച്ച്; ദുഃഖത്തിന് അന്ത്യം കാണാതെ—രാമനെയേ വ്രതമായി അനുസരിക്കുന്ന രാമയായ അവൾ ആയിരുന്നു.

Verse 9

वेष्टमानां तथाऽविष्टां पन्नगेन्द्रवधूमिव।धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना।।।।

അങ്ങനെ ഇരുന്ന അവൾ, ദുഃഖത്തിൽ കുരുങ്ങി മുറുകെ പൊതിഞ്ഞവളായി, നാഗരാജന്റെ പത്നി സ്വയം ചുരുണ്ടുകിടക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി; ധൂമകേതുവെന്ന അശുഭഗ്രഹം മൂടി ‘പുകമൂടിയ’ റോഹിണിയെപ്പോലെയും അവൾ ദൃശ്യമായി.

Verse 10

वृत्तशीलकुले जातामाचारवति धार्मिके।पुनःसंस्कारमापन्नां जातामिव च दुष्कुले।।।।

സദാചാരസമ്പന്നമായ കുലത്തിൽ ജനിച്ച് ധാർമ്മികാചാരത്തിൽ വളർന്ന അവൾ, ഇപ്പോൾ വീണ്ടും ശുദ്ധിസംസ്കാരം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടിവന്നവളെപ്പോലെ—ദുഷ്കുലത്തിൽ ജനിച്ചവളെന്നപോലെ തോന്നി।

Verse 11

अभूतेनापवादेन कीर्तिं निपतितामिव।आम्नायानामयोगेन विद्यां प्रशिथिलामिव।।।।

അസത്യ അപവാദം മൂലം താഴ്ന്നുപോയ കീർത്തിപോലെ അവൾ തോന്നി; വേദാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ യഥാവിധി പാലിക്കാതിരുന്നതാൽ ശിഥിലമായ വിദ്യപോലെയും ദൃശ്യമായി।

Verse 12

सन्नामिव महाकीर्तिं श्रद्धामिव विमानिताम्।पूजामिव परिक्षीणामाशां प्रतिहतामिव।।।।

അവൾ മങ്ങിപ്പോയ മഹാകീർത്തിപോലെ; അപമാനിക്കപ്പെട്ട ശ്രദ്ധപോലെ; ക്ഷയിച്ചുപോയ പൂജപോലെ; തടസ്സപ്പെട്ട് തകർന്ന ആശപോലെ തോന്നി।

Verse 13

आयतीमिव विध्वस्तामाज्ञां प्रतिहतामिव।दीप्तामिव दिशं काले पूजामपहृतामिव।।।।

അവൾ നശിച്ചുപോയ ഒരു പ്രതീക്ഷപോലെ; അവഗണിക്കപ്പെട്ട കല്പനപോലെ; ദുരന്തകാലത്ത് ദിക്കുതന്നെ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ; അപഹരിക്കപ്പെട്ട പൂജപോലെ—അങ്ങനെ തോന്നി.

Verse 14

पद्मिनीमिव विध्वस्तां हतशूरां चमूमिव।प्रभामिव तमोध्वस्तामुपक्षीणामिवापगाम्।।।।

അവൾ നശിച്ചൊരു പദ്മിനി (താമരക്കുളം)പോലെ; വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട സൈന്യപോലെ; അന്ധകാരം മൂടിയ പ്രകാശംപോലെ; ക്ഷീണിച്ച് വറ്റിയൊഴുകുന്ന നദിപോലെ തോന്നി.

Verse 15

वेदीमिव परामृष्टां शान्तामग्निशिखामिव।पौर्णमासीमिव निशां राहुग्रस्तेन्दुमण्डलाम्।।।।

അവൾ അപവിത്രമാക്കപ്പെട്ട വേദിപോലെ; ശമിച്ചുപോയ അഗ്നിശിഖപോലെ; രാഹുഗ്രസ്തമായ ചന്ദ്രമണ്ഡലമുള്ള പൗർണ്ണമി രാത്രിപോലെ തോന്നി.

Verse 16

उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहङ्गमाम्।हस्तिहस्तपरामृष्टामाकुलां पद्मिनीमिव।।।।

മികവുറ്റ ഇലകളും താമരകളും നിറഞ്ഞ പദ്മിനി പോലെ; പക്ഷികൾ ഭയന്ന് പറന്നുപോയി; ആനകളുടെ തുമ്പിക്കൈകളാൽ കലക്കി ഞെരുക്കപ്പെട്ട് അശാന്തമായ കുളമ്പോലെ—അവൾ അങ്ങനെ തോന്നി.

Verse 17

पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्रावितामिव।परया मृजया हीनां कृष्णपक्षनिशामिव।।।।

ഭർത്തൃശോകം കൊണ്ട് വ്യാകുലയായ അവൾ, ഒഴുക്ക് ക്ഷീണിച്ച് വറ്റിയ നദിപോലെ—പൂർണ്ണ സ്നാനത്തിനും അയോഗ്യമായിത്തീർന്നതുപോലെ; പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ട കൃഷ്ണപക്ഷ രാത്രിപോലെയും തോന്നി.

Verse 18

सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम्।तप्यमानामिवोष्णेन मृणालीमचिरोद्धृताम्।।।।

സുകുമാരിയും സുന്ദരമായി ഘടിതാംഗിയുമായ, രത്നസമൃദ്ധമായ കൊട്ടാരത്തിൽ വസിക്കാൻ യോജ്യയായ അവൾ, ഇപ്പോൾ ചൂടാൽ കത്തിപ്പൊള്ളുന്ന, ഇപ്പൊഴേ പറിച്ചെടുത്ത താമരത്തണ്ടുപോലെ തോന്നി.

Verse 19

गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्।निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूमिव।।।।

കൂട്ടത്തിന്റെ അധിപനിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് തൂണിൽ കെട്ടിയ രാജഗജവധുവിനെപ്പോലെ, അവൾ അത്യന്തം ദുഃഖാർത്തയായി ആഴത്തിൽ നിശ്വസിച്ചു.

Verse 20

एकया दीर्घया वेण्या शोभमानामयत्नतः।नीलया नीरदापाये वनराज्या महीमिव।।।।

ഒരേയൊരു നീണ്ട വേണിയാൽ, ശ്രമമില്ലാതെ തന്നെ ശോഭിച്ചവൾ; മഴ മാറിയ ശേഷമുള്ള ഭൂമിപോലെ—വനനിരയുടെ ഒരു നീലരേഖകൊണ്ട് അടയാളപ്പെട്ടതുപോലെ.

Verse 21

उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च।परिक्षीणां कृशां दीनामल्पाहारां तपोधनाम्।।।।

ഉപവാസം, ശോകം, ധ്യാനം, ഭയം എന്നിവകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ചവൾ; ക്ഷീണിതയും ദീനയും അല്പാഹാരിണിയും—തപസ്സിന്റെ ധനത്തിൽ സമ്പന്നയായവൾ ആയിരുന്നു.

Verse 22

आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवतामिव।भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम्।।।।

ദുഃഖാർത്തയായി, കൈകൂപ്പി ദേവതയെപ്പോലെ അപേക്ഷിക്കുന്നവളായി, അവൾ അന്തർമനസ്സിൽ രഘുകുലശ്രേഷ്ഠനായ ശ്രീരാമനോട് ദശഗ്രീവൻ (രാവണൻ) അപമാനിതനായി പരാജയപ്പെടണമെന്നു യാചിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.

Verse 23

समीक्षमाणां रुदतीमनिन्दितां सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्।अनुव्रतां राममतीव मैथिलीं प्रलोभयामास वधाय रावणः।।।।

അനിന്ദിതയായ മൈഥിലി ചുറ്റും നോക്കി കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു; മനോഹരമായ കൺമിഴികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവളുടെ വിശാലവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ കണ്ണുകളുടെ കോണുകൾ അല്പം ചുവന്നിരുന്നു. രാമനോടു അത്യന്തം അനുവരതയായ അവളെ രാവണൻ പ്രലോഭിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; അവൾ അചഞ്ചലയായി നിന്നപ്പോൾ, അവൻ വധഭീഷണിയിലേക്കു മാറി.