सप्तदशः सर्गः
Hanuman Beholds Sita in the Ashoka Grove
विकृताः पिङ्गलाः कालीः क्रोधनाः कलहप्रियाः।कालायसमहाशूलकूटमुद्गरधारिणीः।।।।वराहमृगशार्दूलमहिषाजशिवामुखीः।गजोष्ट्रहयपादीश्च निखातशिरसोऽपराः।।।।एकहस्तैकपादाश्च खरकर्ण्यश्वकर्णिकाः।गोकर्णीर्हस्तिकर्णीश्च हरिकर्णीस्तथापराः।।।।अनासा अतिनासाश्च तिर्यङ्नासा विनासिकाः।गजसन्निभनासाश्च ललाटोच्छवासनासिकाः।।।।हस्तिपादा महापादा गोपादाः पादचूलिकाः।अतिमात्रशिरोग्रीवा अतिमात्रकुचोदरीः।।।।अतिमात्रास्यनेत्राश्च दीर्घजिह्वानखास्तथा।अजामुखीर्हस्तिमुखीर्गोमुखीस्सूकरीमुखीः।।।।हयोष्ट्रखरवक्त्राश्च राक्षसीर्घोरदर्शनाः।शूलमुद्गरहस्ताश्च क्रोधनाः कलहप्रियाः।।।।कराला धूम्रकेशीश्च राक्षसीर्विकृताननाः।पिबन्ती: सततं पानं सदा मांससुराप्रियाः।।।।मांसशोणितदिग्धाङ्गीर्मांसशोणितभोजनाः।ता ददर्श कपिश्रेष्ठो रोमहर्षणदर्शनाः।।।।स्कन्धवन्तमुपासीनाः परिवार्य वनस्पतिम्।
vikṛtāḥ piṅgalāḥ kālīḥ krodhanāḥ kalahapriyāḥ |
kālāyasamahāśūlakūṭamudgaradhāriṇīḥ ||
varāhamṛgaśārdūlamahiṣājaśivāmukhīḥ |
gajōṣṭrahayapādīś ca nikhātaśiraso ’parāḥ ||
ekahastaikapādāś ca kharakarṇy aśvakarṇikāḥ |
gokarṇīr hastikarṇīś ca harikarṇīs tathāparāḥ ||
anāsā atināsāś ca tiryaṅnāsā vināsikāḥ |
gajasannibhanāsāś ca lalāṭocchvāsanāsikāḥ ||
hastipādā mahāpādā gopādāḥ pādacūlikāḥ |
atimātraśirogrīvā atimātrakucodarīḥ ||
atimātrāsyanetrāś ca dīrghajihvānakhās tathā |
ajāmukhīr hastimukhīr gomukhīs sūkarīmukhīḥ ||
hayoṣṭrakharavaktrāś ca rākṣasīr ghoradarśanāḥ |
śūlamudgarahastāś ca krodhanāḥ kalahapriyāḥ ||
karālā dhūmrakeśīś ca rākṣasīr vikṛtānanāḥ |
pibantīḥ satataṃ pānaṃ sadā māṃsasurāpriyāḥ ||
māṃsaśoṇitadigdhāṅgīr māṃsaśoṇitabhojanāḥ |
tā dadarśa kapiśreṣṭho romaharṣaṇadarśanāḥ ||
skandhavantaṃ upāsīnāḥ parivārya vanaspatim ||
ഹനുമാൻ അവിടെ ഭീകരദർശിനികളായ രാക്ഷസീസ്ത്രീകളെ കണ്ടു—വികൃതരൂപിണികൾ, പിങ്ങളവർണ്ണവും കാളിവർണ്ണവും ഉള്ളവർ; ക്രോധിണികളും കലഹപ്രിയകളും; കറുത്ത ഇരുമ്പിന്റെ മഹാശൂലങ്ങൾ, കൂറ്റങ്ങൾ, മുദ്ഗരങ്ങൾ എന്നിവ ധരിച്ചവർ. ചിലർക്കു വരാഹം, മൃഗം, ശാർദൂലം, മഹിഷം, അജം അല്ലെങ്കിൽ ശിവാ (ഗിധം) പോലെയുള്ള മുഖം; ചിലർക്കു ഗജം, ഒട്ടകം, കുതിര എന്നിവ പോലെയുള്ള പാദങ്ങൾ; ചിലരുടെ തല ചുമലിലേക്കു കുഴിഞ്ഞതുപോലെ. ചിലർക്കു ഒരുകൈയോ ഒരുകാലോ മാത്രം; ചിലരുടെ ചെവികൾ കഴുത, കുതിര, പശു, ആന, അല്ലെങ്കിൽ വാനരം പോലെയുള്ളവ. ചിലർ മൂക്കില്ലാത്തവർ, ചിലർ അതിവലുതായ മൂക്കുള്ളവർ, ചിലർ വളഞ്ഞ മൂക്കുള്ളവർ, ചിലർ നാസാരന്ധ്രമില്ലാത്തവർ; ചിലരുടെ മൂക്ക് ആനത്തുമ്പുപോലെ, ചിലർ നെറ്റിയിൽ ഉയർന്ന നാസികയിലൂടെ ശ്വസിക്കുന്നവരുപോലെ. ചിലർ ആനക്കാൽപോലെയുള്ള പാദങ്ങളുള്ളവർ, ചിലർ മഹാപാദികൾ, ചിലർ പശുക്കുളമ്പുപോലെയുള്ള പാദങ്ങൾ, ചിലരുടെ പാദങ്ങളിൽ രോമം; ചിലർക്കു അതിവലുതായ തലയും കഴുത്തും, ചിലർക്കു അതിവലുതായ സ്തനവും വയറും. ചിലർക്കു അതിവിശാലമായ വായും കണ്ണുകളും; ചിലർക്കു നീണ്ട നാവും നഖങ്ങളും. ചിലർ ആടുമുഖി, ചിലർ ആനമുഖി, ചിലർ ഗോമുഖി, ചിലർ പന്നിമുഖി; മറ്റുചിലർ കുതിര, ഒട്ടകം, കഴുത എന്നിവയുടെ മുഖംപോലെ. ശൂലവും മുദ്ഗരവും കൈയിൽ പിടിച്ച്, സദാ ക്രോധിണികളും കലഹപ്രിയകളും; പുകനിറമുള്ള മുടിയുള്ളവർ, കരാളവദനങ്ങൾ, വികൃതമുഖങ്ങൾ—നിരന്തരം മദ്യം കുടിച്ച്, മാംസത്തിലും സുരയിലും ആസക്തർ; മാംസ-ശോണിതം പുരണ്ട ശരീരങ്ങൾ, മാംസ-ശോണിതം ഭക്ഷിക്കുന്നവർ. ഇങ്ങനെ രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്ന ദർശനമുള്ള അവരെ കപിശ്രേഷ്ഠൻ ഒരു മഹാവൃക്ഷത്തിന്റെ തണ്ടിനെ ചുറ്റി ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
Hanuman, the leader of the monkeys saw there she-demons of several distorted forms. Some were brown in colour and some black and some quarrelsome some holding spears, mallets and hammers of black iron, some with faces like boars, deer, tigers, goats and jackals; feet like those of elephants, camels and horses, some had their head sunk into the trunk, others having one hand or one leg; likewise some having ears like that of a donkey or a horse or a cow; some with elephant ears and some with monkey ears; some with big nose, without nose,with crooked nose and some without nostrils breathing through their forehead; and some with the trunk of an elephant. Some with elephant-feet, with huge feet, and feet like that of cows and some with hair on their feet. There were some with huge heads and necks, some having large breasts, bellies, some with hanging breasts, and some with long nails and tongues. Similarly there were some having faces of goats, mouths of horses, camels or donkeys. They were terrifying, armed with iron crow-bars and tridents. Some were wrathful, some with uneven gaping mouth, and some with smoky hair and distorted faces. They were always found drinking, smeared with flesh and blood and feeding on flesh and blood. Their appearance was horripilating. All of them were seated around the trunk of massive tree.
The verse frames adharma through imagery of violence, intoxication, and cruelty; Dharma stands as its opposite—self-control, protection of the innocent, and restraint from harm.
Hanumān observes the rākṣasī guards in the Aśoka grove, noting their terrifying forms, weapons, and blood-and-liquor habits as they sit around a large tree.
Fearless vigilance—Hanumān gathers accurate intelligence in hostile territory without compromising the mission.