Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

सप्तदशः सर्गः

Hanuman Beholds Sita in the Ashoka Grove

तां क्षमां सुविभक्ताङ्गी विनाभरणशोभिनीम्।।।।प्रहर्षमतुलं लेभे मारुतिः प्रेक्ष्य मैथिलीम्।

tāṃ kṣamāṃ suvibhaktāṅgīṃ vinābharaṇaśobhinīm | praharṣam atulaṃ lebhe mārutiḥ prekṣya maithilīm || 5.17.30 ||

ക്ഷമാശീലയായി, സുന്യസ്തമായ അവയവങ്ങളോടെ, ആഭരണങ്ങളില്ലാതെയും ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്ന മൈഥിലിയെ കണ്ടപ്പോൾ മാരുതിക്ക് അതുല്യമായ ഹർഷം ലഭിച്ചു.

दहन्तीम्burning
दहन्तीम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमानकृदन्त), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘burning’
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
निःश्वासैःby sighs
निःश्वासैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनिःश्वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; instrumental ‘by sighs/breaths’
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
पल्लवधारिणःsprout-bearing
पल्लवधारिणः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपल्लव + धारिन् (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः: पल्लवान् धारयन्ति ये (bearing sprouts) — वृक्षान् इति विशेषणम्
संघातम्a mass/heap
संघातम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootसंघात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; used as upamāna
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
शोकानाम्of sorrows
शोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), बहुवचनम्
दुःखस्यof grief
दुःखस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
ऊर्मिम्a wave
ऊर्मिम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; used as upamāna
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
उत्थिताम्risen up
उत्थिताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘arisen/risen up’

Then he saw Sita whose face shone like the full-moon. But she was as though sinkingunder the burden of sorrow, like a boat with heavy load sinking in water.

H
Hanumān (Māruti)
S
Sītā (Maithilī)

FAQs

Dharma-driven service bears fruit: the seeker who perseveres in a righteous mission experiences legitimate joy when truth is confirmed (Sītā is found).

After long searching, Hanumān recognizes Sītā and feels profound relief and happiness.

Sītā’s kṣamā (forbearance) and Hanumān’s devoted commitment to Rāma’s cause.