Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

अशोकवनिकाविचारः

Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape

स प्रविश्य विचित्रां तां विहगैरभिनादिताम्।राजतैः कांचनैश्चैव पादपैः सर्वतो वृताम्।।5.14.5।।विहगैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्।उदितादित्यसङ्काशां ददर्श हनुमान् कपिः।।5.14.6।।वृतां नानाविधैर्वृक्षैः पुष्पोपगफलोपगैः।कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च मत्तैर्नित्यनिषेविताम्।।5.14.7।।प्रहृष्टमनुजे काले मृगपक्षिसमाकुले।मत्तबर्हिणसङ्घुष्टां नानाद्विजगणायुताम्।।5.14.8।।

vihagair mṛga-saṅghaiś ca vicitrāṃ citra-kānanām | uditāditya-saṅkāśāṃ dadarśa hanumān kapiḥ ||

പക്ഷികളും മൃഗസമൂഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വിചിത്രസുന്ദരമായ ആ ചിത്രകാനനത്തെ—ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തമായതിനെ—കപി ഹനുമാൻ ദർശിച്ചു.

मार्गमाणःsearching
मार्गमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√मृग्/√मार्ग् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वरारोहाम्the noble/beautiful lady
वरारोहाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; राजपुत्रीम् इति विशेषणम्; कर्मधारयः (noble/beautiful lady)
राज-पुत्रीम्the princess
राज-पुत्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + पुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (king's daughter)
अनिन्दिताम्blameless
अनिन्दिताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (कृदन्त; निन्द् (धातु) + क्त, नञ्-पूर्वक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; राजपुत्रीम् इति विशेषणम्; क्त-प्रत्ययान्त
सुख-प्रसुप्तान्soundly sleeping
सुख-प्रसुप्तान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + प्रसुप्त (कृदन्त; प्र-√स्वप् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विहगान् इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (sleeping comfortably)
विहगान्birds
विहगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविहग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
बोधयामासawakened
बोधयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative: caused to wake)
वानरःthe monkey
वानरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Entering deep into the grove, Hanuman saw clusters of trees pleasing to look at, herds of animals and flocks of colourful birds singing melodious notes.The grove was surrounded on all sides by silvery and golden trees which looked colourful with flocks of birds and herds of deer. It was full of lovely thickets looking like the rising sun. It was fringed with various trees bearing abundance of fruits and flowers. It was inhabited by intoxicated cuckoos, bees, proud peacocks and numerous lovely birds.

H
Hanumān

FAQs

Dharma is implied through mindful perception: even in a hostile land, Hanumān remains attentive and composed, seeing clearly and proceeding without impulsiveness.

As Hanumān enters the grove area in Laṅkā, he observes its vibrant beauty and abundant life.

Alertness and steadiness: Hanumān’s capacity to observe accurately supports his truthful reporting and successful completion of duty.