Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

अशोकवनिकाविचारः

Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape

यदि जीवति सा देवी ताराधिपनिभानना।आगमिष्यति साऽवश्यमिमां शिवजलां नदीम्।।।।

yadi jīvati sā devī tārādhipa-nibhānanā | āgamiṣyati sā 'vaśyam imāṃ śivajalāṃ nadīm ||

ആ ദേവിയായ രാജ്ഞി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—ചന്ദ്രനെപ്പോലെ മുഖമുള്ളവൾ—അവൾ നിർബന്ധമായും ഈ ശിവശുഭജലമുള്ള നദിയിലേക്കു വരും.

yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
FormAvyaya; conditional particle (शर्तार्थ)
jīvatilives
jīvati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjīv (धातु)
FormLaṭ (present); Prathama-puruṣa, Eka-vacana; parasmaipada
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
devīqueen, lady
devī:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
tārā-adhipa-nibhā-ānanāmoon-faced
tārā-adhipa-nibhā-ānanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottārā (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक) + nibhā (प्रातिपदिक) + ānanā (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana; bahuvrīhi: tārādhipaḥ (candraḥ) tena nibhā ānanā yasyāḥ (moon-faced)
āgamiṣyatiwill come
āgamiṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + gam (धातु)
FormLuṭ (future); Prathama-puruṣa, Eka-vacana; parasmaipada
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
avaśyamcertainly
avaśyam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootavaśyam (अव्यय)
FormAvyaya; necessity/certainty adverb (अवश्यं)
imāmthis
imām:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nadīm
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana
śiva-jalāmwith auspicious water
śiva-jalām:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nadīm
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana; karmadhāraya: śivaṃ jalaṃ yasyāḥ (having auspicious water)
nadīmriver
nadīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana

"The moon-faced queen will certainly come to this stream of auspicious water if she is surviving."

S
Sītā
A
Aśoka-vana (implied setting)

FAQs

Dharma is sustained through hope grounded in truthfulness: Hanumān does not indulge in despair but reasons ethically and patiently, holding to the possibility of Sītā’s survival and rightful reunion with Rāma.

While concealed in the grove, Hanumān anticipates Sītā’s movements and infers she may come to the nearby auspicious water-source.

Hanumān’s steadfast optimism and careful inference (yukti), guided by devotion and the mission’s moral purpose.