Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

अशोकवनिकाविचारः

Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape

सन्ध्याकालमनाः श्यामा ध्रुवमेष्यति जानकी।नदीं चेमां शुभजलां सन्ध्यार्थे वरवर्णिनी।।।।

sandhyākālamanāḥ śyāmā dhruvam eṣyati jānakī | nadīṃ cemāṃ śubhajalāṃ sandhyārthe varavarṇinī ||

സന്ധ്യാകാലചിന്തയിൽ ലീനയായ ശ്യാമളയായ ജാനകി നിശ്ചയമായും വരും; സന്ധ്യാവന്ദനം നിർവഹിക്കാനായി ശുഭജലമുള്ള ഈ നദിയിലേക്കു ആ വരവർണിനി എത്തും.

sandhyā-kāla-manāḥmindful of twilight-time
sandhyā-kāla-manāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of jānakī
TypeAdjective
Rootsandhyā (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana; bahuvrīhi: sandhyākāle manaḥ yasyāḥ (one whose mind is on twilight-time)
śyāmādark-complexioned, lovely
śyāmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
dhruvamcertainly
dhruvam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdhruvam (अव्यय)
FormAvyaya usage (accusative neuter used adverbially); certainty adverb
eṣyatiwill come
eṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rooti (धातु)
FormLuṭ (future); Prathama-puruṣa, Eka-vacana
jānakīJānakī
jānakī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjānakī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana
nadīmriver
nadīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
imāmthis
imām:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nadīm
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana
śubha-jalāmwith auspicious water
śubha-jalām:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of nadīm
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Dvitīyā, Eka-vacana; karmadhāraya: śubhaṃ jalaṃ yasyāḥ (having auspicious water)
sandhyā-arthefor the twilight-rite
sandhyā-arthe:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootsandhyā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormPuṃ-liṅga, Saptamī (locative), Eka-vacana; tatpuruṣa: sandhyāyāḥ arthaḥ (purpose of twilight-rite); locative of purpose (अर्थे)
vara-varṇinīthe fair-complexioned lady
vara-varṇinī:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक) + varṇinī (प्रातिपदिक)
FormStrī-liṅga, Prathamā, Eka-vacana; karmadhāraya: varaḥ varṇaḥ yasyāḥ (of excellent complexion)

Surely that lady of lovely complexion, the beautiful Janaki will come to this riverflowing with sacred waters for performing the evening rituals.

J
Jānakī (Sītā)
R
river (nadī)
S
sandhyā (twilight rite)

FAQs

Dharma is steadfast observance of sacred duty: even in captivity and grief, Sītā is envisioned as maintaining sandhyā-practice, embodying truthfulness and discipline.

Hanumān anticipates that Sītā may come to the river at twilight to perform the customary evening observances, offering him a chance to see her.

Religious discipline and inner purity: commitment to daily rite despite external suffering.