Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

अशोकवनिकाविचारः

Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape

लताप्रतानैर्बहुभिःपर्णैश्च बहुभिर्वृताम्।।।।काञ्चनीं शिंशुपामेकां ददर्श हरियूथपः।वृतां हेममयीभिस्तु वेदिकाभिस्समन्ततः।।।।

latāpratānair bahubhiḥ parṇaiś ca bahubhir vṛtām |

kāñcanīṃ śiṃśupām ekāṃ dadarśa hariyūthapaḥ |

vṛtāṃ hemamayībhis tu vedikābhis samantataḥ ||

അനവധി ലതാപ്രതാനങ്ങളും ധാരാളം ഇലകളും മൂടിയ ഒരു കാഞ്ചനീ ശിംശുപാവൃക്ഷം ഹരിയൂഥപൻ കണ്ടു; അതിനെ ചുറ്റുമെല്ലാം ഹേമമയ വേദികകൾ വളഞ്ഞിരുന്നു.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
अपश्यत्saw/beheld
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
भूमिground/earth
भूमि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद
भागान्parts/tracts
भागान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); समासान्तपद in भूमिभागान्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
गर्तpit/spring-hole
गर्त:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगर्त (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद
प्रस्रवणानिoutflows/streams
प्रस्रवणानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रस्रवण (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); समासान्तपद in गर्तप्रस्रवणानि
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सुवर्णgolden
सुवर्ण:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; विशेषणार्थ
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); समासान्तपद in सुवर्णवृक्षान्
अपरान्other
अपरान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); विशेषण (qualifying वृक्षान्)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
शिखिfire
शिखि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिखि (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; पुंलिङ्ग (Masculine)
सन्निभान्resembling
सन्निभान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसन्निभ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine); विशेषण (qualifying वृक्षान्)

The monkey leader saw one simsupa tree covered all over with canopies of many climbers and leaves. The tree was surrounded by golden platforms.

H
Hanumān
Ś
śiṃśupā tree

FAQs

Dharma is careful observation in service of truth (satya): noticing a distinctive landmark supports the truthful aim of locating Sītā.

Hanumān’s search brings him to a notable śiṃśupā tree—an important visual marker within the garden setting.

Pramāda-abhāva (freedom from negligence): he attends to details that may guide him to Sītā.