Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

रावणान्तःपुर-पानभूमि-विचयः

Hanumān’s Survey of Rāvaṇa’s Inner Palace and Banquet Hall

सर्वकामैरुपेतां च पानभूमिं महात्मनः।।5.11.10।।ददर्श हरिशार्दूलस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे।

sarvakāmair upetāṃ ca pānabhūmiṃ mahātmanaḥ |

dadarśa hariśārdūlas tasya rakṣaḥpater gṛhe ||5.11.10||

ആ രാക്ഷസാധിപന്റെ ഭവനത്തിൽ, വാനരശാർദൂലനായ ഹനുമാൻ സർവകാമ്യവസ്തുക്കളാൽ സമ്പന്നമായ പാനഭൂമിയെ കണ്ടു.

mṛgāṇāmof deer
mṛgāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
mahiṣāṇāmof buffaloes
mahiṣāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
varāhāṇāmof boars
varāhāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootvarāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
bhāgaśaḥin portions
bhāgaśaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhāgaśas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: in portions/part by part)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
nyastāniplaced
nyastāni:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootnyasta (प्रातिपदिक; ni+√as/√nyas)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मांसानि इति विशेषण
māṃsānimeats
māṃsāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
pāna-bhūmauin the drinking-hall
pāna-bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāna (प्रातिपदिक) + bhūmi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

The tiger among vanaras saw at the great Ravana's palace a drinking place where everything one desires was provided.

H
Hanumān
R
Rāvaṇa
L
Laṅkā (palace context)

FAQs

The verse frames a dharmic test: environments of indulgence can distract from truth and duty. Hanumān’s presence there is not participation but observation—showing that dharma requires restraint amid temptation.

During his search inside the palace complex, Hanumān comes upon a lavish drinking-hall stocked with pleasures.

Detachment and mission-integrity: Hanumān is not seduced by luxury; he continues his righteous reconnaissance for Sītā.