Sarga 47

Verse 1

दर्शनार्थं तु वैदेह्यास्सर्वतः कपियूधपाः।व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा।।4.47.1।।

വൈദേഹിയെ ദർശിച്ചു കണ്ടെത്തുവാൻ, കപിരാജന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം എല്ലാ വാനരയൂഥപതികളും നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ തന്നെ വേഗത്തിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പുറപ്പെട്ടു.

Verse 2

सरांसि सरित काक्षानाकाशं नगराणि च।नदीदुर्गांस्तथा शैलान्विचिन्वन्ति समन्ततः।।4.47.2।।

അവർ എല്ലാടവും അന്വേഷിച്ചു—കുളങ്ങളും, നദീതീരങ്ങളും ഒഴുക്കുവഴികളും, ആകാശവും നഗരങ്ങളും; അതുപോലെ നദിദുർഗങ്ങളും പർവതങ്ങളും ചുറ്റുമെല്ലാം പരിശോധിച്ചു.

Verse 3

सुग्रीवेण समाख्यातास्सर्वे वानरयूथपाः।प्रदेशान्प्रविचिन्वन्ति सशैलवनकाननान्।।4.47.3।।

സുഗ്രീവൻ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ എല്ലാ വാനരയൂഥപതികളും പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും കാനനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം അന്വേഷിച്ചു.

Verse 4

विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः।समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः।।4.47.4।।

സീതാദേവിയെ കണ്ടെത്തുവാനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ വാനരർ പകലൊട്ടാകെ അന്വേഷിച്ചു; രാത്രി വീഴുമ്പോൾ ഭൂമിയിലെ നിശ്ചിതസ്ഥാനത്ത് അവർ ഒന്നിച്ചുകൂടുമായിരുന്നു.

Verse 5

सर्वर्तुकमान् देशेषु वानारास्सफलद्रुमान्।आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुस्सर्वेष्वहस्सु ते।।4.47.5।।

ദിവസംതോറും വാനരന്മാർ എല്ലാ ഋതുക്കളിലും ഫലം തരുന്ന വൃക്ഷങ്ങളുള്ള ദേശങ്ങളിൽ എത്തി അന്വേഷിച്ചു; രാത്രിയിൽ അത്തരം ഫലവൃക്ഷങ്ങളുടെ സമീപത്ത് ശയ്യയൊരുക്കി വിശ്രമിച്ചു.

Verse 6

तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रश्रवणं गताः।कपिराजेन सङ्गम्य निराशाः कपियूधपाः।।4.47.6।।

ആദ്യ ദിവസം കഴിഞ്ഞ്, ഇങ്ങനെ ഒരു മാസം പൂർത്തിയാക്കി, വാനരസേനയുടെ യൂഥപതികൾ പ്രശ്രവണപർവതത്തിലേക്ക് ചെന്നു; കപിരാജനെ കണ്ടപ്പോൾ, സീതയുടെ യാതൊരു സൂചനയും ലഭിക്കാതിരുന്നതിനാൽ അവർ നിരാശരായി.

Verse 7

विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैस्सह।अदृष्ट्वा विनतस्सीतामाजगाम महाबलः।।4.47.7।।

സചിവന്മാരോടൊപ്പം, കല്പിച്ചതുപോലെ കിഴക്കുദിശ പരിശോധിച്ചു; സീതയെ കാണാതെ മഹാബലനായ വിനതൻ മടങ്ങിവന്നു.

Verse 8

उत्तरां च दिशं सर्वां विचित्य स महाकपिः।आगतस्सह सैन्येन वीरश्शतवलिस्तदा।।4.47.8।।

പിന്നീട് വടക്കുദിശ മുഴുവനും അന്വേഷിച്ച മഹാകപിയും വീരനുമായ ശതബലി തന്റെ സൈന്യത്തോടുകൂടെ മടങ്ങിവന്നു.

Verse 9

सुषेणः पश्चिमा माशां विचित्य सह वानरैः।समेत्य मासे सम्पूर्णे सुग्रीवमुपचक्रमे।।4.47.9।।

സുഷേണൻ വാനരന്മാരോടൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുദിശ അന്വേഷിച്ചു; മാസം പൂർത്തിയായപ്പോൾ മടങ്ങിവന്ന് സുഗ്രീവനോട് വിവരം അറിയിച്ചു.

Verse 10

तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च।आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रवीत्।।4.47.10।।

പ്രസ്രവണപർവതത്തിന്റെ ചരിവിൽ ശ്രീരാമനോടൊപ്പം ഇരുന്നിരുന്ന സുഗ്രീവനെ സമീപിച്ച് വന്ദനം അർപ്പിച്ച ശേഷം അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 11

विचिताः पर्वतास्सर्वे वनानि गहनानि च।निम्नगास्सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये।।4.47.11।।

എല്ലാ പർവതങ്ങളും, അതുപോലെ ഘനമായ വനങ്ങളും അന്വേഷിക്കപ്പെട്ടു; സമുദ്രാന്തം വരെ ഒഴുകുന്ന നദികളും പരിശോധിക്കപ്പെട്ടു; എല്ലാ ജനപദങ്ങളും—വസതിയുള്ള ദേശങ്ങളും—കൂടി തിരഞ്ഞു.

Verse 12

गुहाश्च विचितास्सर्वास्त्वया याः परिकीर्तिताः।विचिताश्च महागुल्मा लताविततसन्तताः।।4.47.12।।

നീ പറഞ്ഞ എല്ലാ ഗുഹകളും തിരഞ്ഞു; കൂടാതെ വള്ളികൾ കനത്തായി പടർന്ന് പരസ്പരം പിണഞ്ഞുകിടക്കുന്ന മഹാഗുല്മങ്ങൾ—വലിയ കാട്ടുകുറ്റികളും—കൂടി പരിശോധിച്ചു.

Verse 13

गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च।सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च।।4.47.13।।ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः।

ഘനവനപ്രദേശങ്ങളിലും ദുർഗമദുർഗങ്ങളിലും വിഷമഭൂമികളിലും അവർ തിരഞ്ഞു നടന്നു; അതിവിശാലമായ വന്യജീവികൾ അവിടെ കണ്ടുമുട്ടി—തിരഞ്ഞുപിടിക്കപ്പെട്ടു, ചിലത് വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അത്തരം ദുഷ്കരപ്രദേശങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പരിശോധിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 14

उदारसत्त्वाभिजनो महात्मास मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः।दिशं तु यामेव गता तु सीतातामास्थितोवायुसुतो हनूमान्।।4.47.14।।

ഹേ വാനരേന്ദ്രാ! ഉദാരശൗര്യവും ഉത്തമവംശവും ഉള്ള ആ മഹാത്മാവ് തീർച്ചയായും മൈഥിലിയെ ദർശിക്കും. കാരണം, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ സീതയെ കൊണ്ടുപോയ അതേ ദിശയിലേക്കുതന്നെ പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.