Sarga 39

Verse 1

इति ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो धर्मभृतां वरः।बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य प्रत्युवाच कृताञ्जलिम्।।4.39.1।।

അവന്റെ വചനം കേട്ട ഉടനെ, വേഗപരാക്രമികളായ ഹരികൾ ദർശനസുഖകരമായ ശിബികയെ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്ന് ഉപസ്ഥാപിച്ചു.

Verse 2

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

ഹേ പരന്തപ സുഗ്രീവ, ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിച്ചാൽ അതിൽ അത്ഭുതമെന്ത്? സഹസ്രകിരണനായ ആദിത്യൻ അന്ധകാരം നീക്കി ആകാശത്തെ നിർമ്മലമാക്കും; ചന്ദ്രൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ ശീതളവും നിർമലവുമായ പ്രകാശത്തിൽ മൂടും. അതുപോലെ, നിനക്കുപോലെയുള്ളവൻ സുഹൃത്തുകളുടെ ഉപകാരത്തിന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യുന്നത് യുക്തമായതുതന്നെ.

Verse 3

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्।आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।।चन्द्रमा रश्मिभिः कुर्यात्पृथिवीं सौम्य निर्मलाम्।त्वद्विधो वाऽपि मित्राणां प्रतिकुर्यात्परन्तप ।।4.39.3।।

ഹേ പരന്തപ സുഗ്രീവ, ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിച്ചാൽ അതിൽ അത്ഭുതമെന്ത്? സഹസ്രകിരണനായ ആദിത്യൻ അന്ധകാരം നീക്കി ആകാശത്തെ നിർമ്മലമാക്കും; ചന്ദ്രൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ ശീതളവും നിർമലവുമായ പ്രകാശത്തിൽ മൂടും. അതുപോലെ, നിനക്കുപോലെയുള്ളവൻ സുഹൃത്തുകളുടെ ഉപകാരത്തിന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യുന്നത് യുക്തമായതുതന്നെ.

Verse 4

एवं त्वयि न तच्चित्रं भवेद्यत्सौम्य शोभनम्।जानाम्यहं त्वां सुग्रीव सततं प्रियवादिनम्।।4.39.4।।

സൗമ്യനായ സുഗ്രീവാ, നീ ഇങ്ങനെ ശുഭവും ശോഭനവുമായ രീതിയിൽ പെരുമാറുന്നതിൽ അത്ഭുതമില്ല; നീ എപ്പോഴും പ്രിയവും മൃദുവുമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവനെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.

Verse 5

त्वत्सनाथ: सखे सङ्ख्ये जेताऽस्मि सकलानरीन्।त्वमेव मे सुहृतन्मित्रं साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।4.39.5।।

സഖേ, യുദ്ധത്തിൽ നീ എന്റെ ആശ്രയമായാൽ ഞാൻ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും; നീയേ എന്റെ യഥാർത്ഥ സുഹൃത്തും മിത്രവും—അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് സഹായം ചെയ്യുന്നത് നിനക്കു യുക്തമാണ്.

Verse 6

जहारात्मविनाशाय वैदेहीं राक्षसाधमः।वञ्चयित्वा तु पौलोमीमनुह्लादो यथा शचीम्।।4.39.6।।

സ്വന്തം നാശത്തിനായിത്തന്നെ ആ രാക്ഷസാധമൻ വൈദേഹിയെ അപഹരിച്ചു—അനുഹ്ലാദൻ കപടത്തോടെ പൗലോമി (ശചി)യെ അപഹരിച്ചതുപോലെ.

Verse 7

न चिरात्तं हनिष्यामि रावणं निशितैश्शरैः।पौलोम्याः पितरं दृप्तं शतक्रतुरिवाऽहवे।।4.39.7।।

അൽപകാലത്തിനകം ഞാൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ആ രാവണനെ സംഹരിക്കും—യുദ്ധത്തിൽ ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ പൗലോമിയുടെ അഹങ്കാരിയായ പിതാവിനെ വധിച്ചതുപോലെ.

Verse 8

एतस्मिन्नन्तरे चैव रजस्समभिवर्तत।उष्णां तीव्रां सहस्रांशोश्छादयद्गगने प्रभाम्।।4.39.8।।

അതിനിടയിൽ പൊടിക്കാറ്റ് ഉയർന്ന് എല്ലാടവും പടർന്നു; ആകാശത്തിൽ സഹസ്രകിരണനായ സൂര്യന്റെ ഉഷ്ണവും തീക്ഷ്ണവുമായ പ്രഭയെ മറച്ചു.

Verse 9

दिशः पर्याकुलाश्चासन्रजसा तेन मूर्छता।चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना।।4.39.9।।

ആ പൊടി കട്ടിയായി പടർന്നതോടെ ദിക്കുകൾ കലങ്ങി മങ്ങിപ്പോയി; പർവ്വതങ്ങളും വനങ്ങളും കാനനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ സർവ്വ ഭൂമിയും വിറച്ചു.

Verse 10

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

പിന്നീട് പർവ്വതരാജന്മാരെപ്പോലെ മഹാകായരും തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രകളുള്ള മഹാബലികളുമായ അസംഖ്യ പ്ലവംഗമാർ കൊണ്ട് സർവ്വഭൂമിയും പൂർണ്ണമായി മൂടപ്പെട്ടു.

Verse 11

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

രണ്ടു കണ്ണടയ്ക്കലിനിടയിലെത്രയും ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള ഹരിയൂഥപന്മാർ കോടിശതപരിവാരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെയെല്ലാം നിറഞ്ഞു.

Verse 12

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

നദിപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരും പർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരും സമുദ്രപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരുമായ മഹാബലികളായ ഹരികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; മേഘഗർജനപോലെ മുഴങ്ങുന്ന നാദമുള്ള മറ്റു വനചര വാനരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 13

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.10।।निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।कोटीशतपरीवारैः कामरूपिभिरावृता।।4.39.11।।नादेयैः पार्वतीयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनचारिभिः।।4.39.12।।तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्मेरुकृतालयैः।।4.39.13।।

അപ്പോൾ വാനരർ പല വർണങ്ങളിലായി എത്തി—ചിലർ യുവസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തവർണ്ണം, ചിലർ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഗൗരവർണ്ണം, ചിലർ താമരയുടെ കേസരത്തെപ്പോലെ വർണ്ണം; ചിലർ ശ്വേതവർണ്ണം, മേരുപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നവരെന്നു പ്രസിദ്ധർ.

Verse 14

कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान्परिवृतस्तदा।वीरश्शतवलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत।।4.39.14।।

അപ്പോൾ ശ്രീമാനായ വീരവാനരൻ ‘ശതവലി’ എന്ന പേരോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവൻ പത്തായിരം കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയവനായിരുന്നു.

Verse 15

ततः काञ्चनशैलाभस्ताराया वीर्यवान्पिता।अनेकैर्दशसाहस्रैः कोटिभिः प्रत्यदृश्यत।।4.39.15।।

പിന്നീട് താരയുടെ പരാക്രമശാലിയായ പിതാവ് സ്വർണ്ണപർവതത്തെപ്പോലെ ദീപ്തനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അനേകം പതിനായിരം കോടി വാനരന്മാർ അവനെ അനുഗമിച്ചു.

Verse 16

तथाऽपरेण कोटीनां सहस्रेण समन्वितः।पिता रुमाया सम्प्राप्तस्सुग्रीवश्वशुरो विभुः।।4.39.16।।

അതുപോലെ, മറ്റൊരു ആയിരം കോടി വാനരന്മാരോടുകൂടി റുമയുടെ പിതാവ്—വിഭുവും സുഗ്രീവന്റെ ശ്വശുരനും—എത്തി ചേർന്നു.

Verse 17

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः।बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।।अनेकैर्बहुसाहस्रैर्वानराणां समन्वितः।पिता हनुमतश्रशीमान्केसरी प्रत्यदृश्यत।।4.39.18।।

അവൻ താമരയുടെ കേസരത്തെപ്പോലെ വർണ്ണമുള്ളവൻ; അവന്റെ മുഖം യുവസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തം; ബുദ്ധിമാൻ, വാനരശ്രേഷ്ഠൻ, സർവ്വ വാനരന്മാരിലും ഉത്തമൻ ആയിരുന്നു.

Verse 18

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः।बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।।अनेकैर्बहुसाहस्रैर्वानराणां समन्वितः।पिता हनुमतश्रशीमान्केसरी प्रत्यदृश्यत।।4.39.18।।

അനവധി സഹസ്ര വാനരന്മാരോടുകൂടെ, ഹനുമാന്റെ പിതാവായ ശ്രീമാൻ കേസരി പ്രത്യക്ഷനായി.

Verse 19

गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः।वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत।।4.39.19।।

ഭീകരപരാക്രമിയായ ഗോളാംഗൂലന്മാരുടെ മഹാരാജാവായ ഗവാക്ഷൻ, ആയിരം കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന നിലയിൽ ദൃശ്യനായി.

Verse 20

ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रश्शत्रुनिबर्हणः।वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत।।4.39.20।।

അടുത്തതായി ശത്രുനാശകനായ ധൂമ്രൻ വന്നു; ഭീകരവേഗമുള്ള ഋക്ഷന്മാരുടെ രണ്ട് കോടി-സഹസ്രം അവനെ ചുറ്റിനിന്നു.

Verse 21

महाचलनिभैर्घोरै: पनसो नाम यूथपः।आजगाम महावीर्यस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः।।4.39.21।।

പിന്നീട് മഹാപർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെ ഭീകരാകാരമുള്ള മഹാവീര്യനായ യൂഥപൻ പനസൻ, മൂന്ന് കോടി യോദ്ധാക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് എത്തി.

Verse 22

नीलाञ्जनचयाकारो नीलो नामाऽथ यूथपः।अदृश्यत महाकायः कोटिभिर्दशभिर्वृतः।।4.39.22।।

അനന്തരം നീലൻ എന്ന യൂഥപൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—നീലാഞ്ജനക്കൂട്ടംപോലെ ശ്യാമവർണ്ണൻ, മഹാകായൻ; പത്തു കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്നു.

Verse 23

ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः।आजगाम महावीर्यः पञ्चभि: कोटिभिर्वृतः।।4.39.23।।

അതിന് ശേഷം കാഞ്ചനപർവ്വതംപോലെ ദീപ്തനായ ഗവയൻ എന്ന യൂഥപൻ മഹാവീര്യവാനായി വന്നു; അഞ്ചു കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്നു.

Verse 24

दरीमुखश्च बलवान्यूथपोऽभ्याययौ तदा।वृतः कोटिसहस्रेण सुग्रीवं समुपस्थितः।।4.39.24।।

പിന്നീട് ബലവാനായ ദരീമുഖൻ എന്ന യൂഥപൻ മുന്നോട്ട് വന്നു; കോടി-സഹസ്ര വാനരസൈന്യത്തോടുകൂടെ സുഗ്രീവന്റെ മുമ്പിൽ ഉപസ്ഥിതനായി.

Verse 25

मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ।कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम्।।4.39.25।।

അശ്വിനീകുമാരന്മാരുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാബലവാന്മാരായ മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും—ഇരുവരും ദൃശ്യമായി; വാനരന്മാരുടെ അളവറ്റ മഹാസമൂഹം (കോടി-കോടി-സഹസ്ര) കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.

Verse 26

गजश्च बलवान् वीर: कोटिभिस्तिसृभिर्वृतः।आजगाम महातेजा सुग्रीवस्य समीपतः।।4.39.26।।

ഗജൻ എന്ന ബലവാനും വീരനും മഹാതേജസ്വിയും കൂടി വന്നു; മൂന്നു കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന് സുഗ്രീവന്റെ സമീപത്തെത്തി.

Verse 27

ऋक्षराजो महातेजा जाम्बवान्नाम नामतः।कोटिभिर्दशभिः प्राप्तः सुग्रीवस्य वशे स्थितः।।4.39.27।।

മഹാതേജസ്സുള്ള ഋക്ഷരാജൻ ജാംബവാൻ എന്ന നാമത്തിൽ, പത്ത് കോടി സേനയോടെ എത്തി, സുഗ്രീവന്റെ ആജ്ഞാധീനനായി നിന്നു.

Verse 28

रुमण्वान्नाम विक्रान्तो वानरो वानरेश्वरम्।आययौ बलवांस्तूर्णं कोटीशतसमावृतः।।4.39.28।।

വിക്രാന്തനും ബലവാനുമായ രുമണ്വാൻ എന്ന വാനരൻ, നൂറ് കോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്നുകൊണ്ട്, വാനരേശ്വരനായ സുഗ്രീവന്റെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ എത്തി.

Verse 29

ततः कोटिसहस्राणां सहस्रेण शतेन च।पृष्ठतोऽनुगतः प्राप्तो हरिभिर्गन्धमादनः।।4.39.29।।

അതിനുശേഷം ഗന്ധമാദനൻ എത്തി; അവന്റെ പിന്നിൽ നിന്ന് ഹരികളായ വാനരയോദ്ധാക്കളുടെ അപാരസേന അനുഗമിച്ചു—കോടികളുടെ ആയിരങ്ങൾ, പിന്നെയും ആയിരങ്ങളും നൂറുകളും എണ്ണപ്പെടുന്നത്ര.

Verse 30

ततः पद्मसहस्रेण वृतश्शङ्कुशतेन च।युवराजोऽङ्गदः प्राप्तः पितृतुल्यपराक्रमः।।4.39.30।।

അതിനുശേഷം യുവരാജനായ അംഗദൻ എത്തി—പിതാവിനുതുല്യമായ പരാക്രമശാലി—ആയിരം പദ്മങ്ങളും നൂറ് ശങ്കുക്കളും എണ്ണപ്പെടുന്ന സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്.

Verse 31

ततस्ताराद्युतिस्तारो हरिर्भीमपराक्रमः।पञ्चभिर्हरिकोटीभिर्दूरतः प्रत्यदृश्यत।।4.39.31।।

അപ്പോൾ നക്ഷത്രസമാന ദ്യുതിയുള്ളതും ഭീമപരാക്രമശാലിയുമായ ഹരിയായ താരൻ, അഞ്ചുകോടി വാനരസേനയാൽ അനുഗമിക്കപ്പെട്ട് ദൂരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ദൃശ്യമാവുകയായിരുന്നു.

Verse 32

इन्द्रजानुः कपिर्वीरो यूथपः प्रत्यदृश्यत।एकादशानां कोटीनामीश्वरस्तैस्समावृतः।।4.39.32।।

പിന്നീട് ഇന്ദ്രജാനു എന്ന വീര കപി യൂഥപതി, പതിനൊന്നു കോടികളുടെ അധിപനായി, ആ സൈന്യങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ദൃശ്യമാവുകയായിരുന്നു.

Verse 33

ततो रम्भस्त्वनुप्राप्तस्तरुणादित्यसन्निभः।अयुतेनावृतश्चैव सहस्रेण शतेन च।।4.39.33।।

അതിനുശേഷം ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനായ രംഭൻ എത്തി; അയുതം (പതിനായിരം) കൂടാതെ ആയിരങ്ങളും നൂറുകളും വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 34

ततो यूथपतिर्वीरो दुर्मुखो नाम वानरः।प्रत्यदृश्यत कोटीभ्यां द्वाभ्यां परिवृतो बली।।4.39.34।।

പിന്നീട് ദുര്മുഖൻ എന്ന ബലവാനും വീരനുമായ വാനര യൂഥപതി, രണ്ടു കോടിവാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന നിലയിൽ ദൃശ്യമാവുകയായിരുന്നു.

Verse 35

कैलासशिखराकारैर्वानरैर्भीमविक्रमैः।वृतः कोटिसहस्रेण हनुमान्प्रत्यदृश्यत।।4.39.35।।

കൈലാസശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ ഉയർന്നും ഭീമവിക്രമശാലികളുമായ വാനരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന്—ആയിരം കോടി വാനരസേനയാൽ ആവൃതനായി—ഹനുമാൻ ദൃശ്യമാവുകയായിരുന്നു.

Verse 36

नलश्चापि महावीर्यस्संवृतो द्रुमवासिभिः।कोटीशतेन सम्प्राप्तस्सहस्रेण शतेन च।।4.39.36।।

മഹാവീര്യനായ നലനും വൃക്ഷവാസികളായ വാനരസൈന്യങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, നൂറുകോടിയും കൂടാതെ ആയിരങ്ങളും നൂറുകളും സഹിതം എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 37

ततो दधिमुखश्रीमान्कोटिभिर्दशभिर्वृतः।सम्प्राप्तोऽभिमतस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।।4.39.37।।

അതിനുശേഷം ശ്രീമാനായ ദധിമുഖൻ പത്തുകോടി വാനരന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി എത്തി; മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവന്റെ അഭിമതനും വിശ്വസ്തപ്രിയനും ആയിരുന്നു അവൻ.

Verse 38

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च।एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।।आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च।यूथपा स्समनुप्राप्ता स्तेषां संख्या न विद्यते।।4.39.39।।आगताश्च विशिष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः।

ശരഭൻ, കുമുദൻ, വഹ്നി, റംഹ—ഇവരോടൊപ്പം ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള അനേകം മറ്റു വാനരന്മാരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ യൂഥങ്ങളോടെ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 39

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च।एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।।आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च।यूथपा स्समनुप्राप्ता स्तेषां संख्या न विद्यते।।4.39.39।।आगताश्च विशिष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः।

പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ സർവ്വ ഭൂമിയെയും മൂടിക്കൊണ്ട് യൂഥപന്മാർ മുന്നേറി വന്നു; അവരുടെ എണ്ണം എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു.

Verse 40

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः।अभ्यवर्तन्त सुग्रीवं सूर्यमभ्रगणा इव।।4.39.40।।

ചാടിയും കുതിച്ചും ഗർജ്ജിച്ചും കൊണ്ടിരുന്ന പ്ലവംഗമാർ സുഗ്രീവനെ ചുറ്റിനിന്നു—സൂര്യനെ മേഘസമൂഹങ്ങൾ ചുറ്റുന്നതുപോലെ.

Verse 41

कुर्वाणा बहुशब्दांश्च प्रहृष्टा बाहुशालिनः।शिरोभिर्वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयन्।।4.39.41।।

ആനന്ദോന്മാദത്തോടെ ബാഹുശാലികളായ അവർ പലവിധ നാദങ്ങൾ മുഴക്കി; വാനരേന്ദ്രനായ സുഗ്രീവന്റെ മുമ്പിൽ തലകുനിച്ച് തങ്ങളുടെ വരവ് അറിയിച്ച് നിവേദിച്ചു.

Verse 42

अपरे वानरश्रेष्ठास्सङ्गम्य च यथोचितम्।सुग्रीवेण समागम्य स्थिताः प्राञ्जलय स्तदा।।4.39.42।।

മറ്റു വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരും യഥോചിതമായി സമീപിച്ച്, സുഗ്രീവനെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം കൈകൂപ്പി അവിടെ നിന്നു.

Verse 43

सुग्रीवस्त्वरितो रामे सर्वांस्तां वानररर्षभान्।निवेदयित्वा धर्मज्ञः स्थितः प्राञ्जलिरब्रवीत्।।4.39.43।।

ധർമ്മജ്ഞനായ സുഗ്രീവൻ വേഗത്തിൽ രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ആ സർവ്വ ശ്രേഷ്ഠ വാനരവീരന്മാരെയും സമർപ്പിച്ച് പരിചയപ്പെടുത്തി; പിന്നെ കൈകൂപ്പി നിന്നുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു.

Verse 44

यथासुखं पर्वतनिझरेषुवनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः।निवेशयित्वा विधिवद्बलानिबलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे।।4.39.44।।

പർവ്വതനിഝരങ്ങളോടും എല്ലാ വനങ്ങളിലുമായി വാനരേന്ദ്രന്മാർ വിധിപൂർവ്വം സൈന്യത്തെ സുഖമായി പാർപ്പിച്ചു; ബലം അറിയുന്ന നേതാവ് സൈന്യത്തിന്റെ സമഗ്രശക്തി തിരിച്ചറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.