Previous Verse

Shloka 42

महाभिषेकः

Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation

निवेद्य रामाय तदा महात्मनेमहाभिषेकं कपिवाहिनीपतिः।रुमां च भार्यं प्रतिलभ्य वीर्यवानवाप राज्यं त्रिदशाधिपो यथा।।

nivedya rāmāya tadā mahātmane

mahābhiṣekaṃ kapivāhinīpatiḥ |

rumāṃ ca bhāryaṃ pratilabhya vīryavān

avāpa rājyaṃ tridaśādhipo yathā ||

അപ്പോൾ വാനരസേനാധിപനായ ആ പരാക്രമശാലി മഹാത്മാവായ രാമനോടു മഹാഭിഷേകവാർത്ത അറിയിച്ചു; പിന്നെ ഭാര്യയായ റൂമയെ വീണ്ടും ലഭിച്ച്, ത്രിദശാധിപനായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ തന്റെ രാജ്യം പ്രാപിച്ചു.

निवेद्यhaving reported
निवेद्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनि + वेद् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having reported/informed)
रामायto Rama
रामाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; सम्प्रदान (recipient)
तदाthen
तदा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)
महात्मनेto the great-souled (one)
महात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; रामस्य विशेषणरूपेण दत्तिः
महाभिषेकम्the great consecration
महाभिषेकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + अभिषेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; कर्मधारय (महान् अभिषेकः)
कपिवाहिनीपतिःlord of the monkey army
कपिवाहिनीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + वाहिनी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता; षष्ठी-तत्पुरुष (कपिवाहिन्याः पतिः = lord of the monkey-army)
रुमाम्Ruma
रुमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरुमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
भार्यम्(his) wife
भार्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; रुमाया विशेषणम् (apposition)
प्रतिलभ्यhaving regained
प्रतिलभ्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्रति + लभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having regained/obtained)
वीर्यवान्valiant
वीर्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
अवापobtained/secured
अवाप:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; सकर्मक
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
त्रिदशाधिपःlord of the gods (Indra)
त्रिदशाधिपः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootत्रिदश + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमान (Indra); षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिदशानाम् अधिपः)
यथाas/like
यथा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle: like/as)

The beautiful city of Kishkinda situated in a mountain-cave, decorated with banners and flags was filled with happy, well-fed citizens.

S
Sugrīva (kapivāhinīpati)
R
Rāma
R
Rumā
I
Indra (tridaśādhipa)

FAQs

Dharma is accountability and truthful reporting: even after gaining power, Sugrīva acknowledges Rāma, informs him of the consecration, and frames his restoration as rightful—not self-made.

After his installation and reunion with Rumā, Sugrīva formally informs Rāma of the completed royal consecration, and the text compares his regained sovereignty to Indra’s.

Sugrīva’s gratitude and propriety—he recognizes the alliance and maintains truthful, respectful communication with Rāma.