Shloka 23
महाभिषेकः
Sugriva’s Coronation and Angada’s Installation
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्।।शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे।तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपिसक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च।शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्।।सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च।चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्।।अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी।दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ।।समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्।आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश।।
tasya pāṇḍuram ājahruś chatraṁ hemapariṣkṛtam | śukle ca vālavyajane hemadaṇḍe yaśaskare | tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīr api sakṣīrāṇāṁ ca vṛkṣāṇāṁ prarohān kusumāni ca | śuklāni caiva vastrāṇi śvetaṁ caivānulepanam || sugandhīni ca mālyāni sthalajāny ambujāni ca | candanāni ca divyāni gandhāṁś ca vividhān bahūn || akṣataṁ jātarūpaṁ ca priyaṅgumadhusarpiṣī | dadhi carma ca vaiyāghraṁ vārāhī cāpy upānahau || samālambhanam ādāya rocanāṁ samanaśśilām | āgmuḥ tatra muditā varāḥ kanyās tu ṣoḍaśa ||
അവനുവേണ്ടി അവർ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ധവളച്ഛത്രവും, യശസ്സുനൽകുന്ന സ്വർണ്ണദണ്ഡങ്ങളോടുകൂടിയ വെളുത്ത ചാമരങ്ങളും കൊണ്ടുവന്നു. അതുപോലെ സർവ്വരത്നങ്ങളും, നാനാവിധ ബീജൗഷധികളും, ക്ഷീരവൃക്ഷങ്ങളുടെ മുളകളും പ്രരോഹങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും; വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളും വെളുത്ത അനുലേപനവും; സുഗന്ധമാലകൾ—സ്ഥലജവും ജലജവും ആയ കമലമാലകൾ; ദിവ്യചന്ദനങ്ങളും പലവിധ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും; അക്ഷതവും ജാതരൂപമായ സ്വർണ്ണവും; പ്രിയംഗു, മധു, സർപ്പിഷ് (ഘൃതം); ദധി; വ്യാഘ്രചർമ്മം; വരാഹചർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉപാനഹ (പാദുക) എന്നിവയും കൊണ്ടുവന്നു. സമാലംഭനസാമഗ്രികളോടൊപ്പം ഗോറോചനയും മനഃശിലയും എടുത്തുകൊണ്ട്, ആനന്ദിതരായ പതിനാറു ശ്രേഷ്ഠസുന്ദരികന്യകൾ അവിടെ എത്തി.
The monkeys brought a white canopy decorated with gold and two chamaras with glorious golden staff. They also brought jewels, all kinds of medicinal herbs, sprouts, sap from trees, white flowers and white clothes, unguents, garlands of fragrant lotuses that grow on land and water, heavently sandal, fragrants of different kinds, gold-coloured paddy, honey of priyanga, curds, tiger skin and sandals made of boar skin. Then sixteen beautiful, cheerful females appeared with unguent, gorochanamixed with red arsenic (used for putting tilaka on the forehead).
FAQs
Rāja-dharma is upheld through proper rites: the community’s careful preparation of consecration materials reflects the ethical ideal of orderly, legitimate governance.
During Sugrīva’s consecration, the Vānara community assembles royal insignia, auspicious substances, and ceremonial attendants required for the anointing.
Collective responsibility and reverence for tradition—Sugrīva’s supporters ensure the coronation is performed with completeness and propriety.