Shloka 21

भरतस्य वचश्श्रुत्वा पुरुषाश्शस्त्रपाणयः। विविशु स्तद्वनं शूरा धूमं च ददृशु स्ततः।।2.93.21।।

bharatasya vacaḥ śrutvā puruṣāḥ śastrapāṇayaḥ | viviśus tad vanaṃ śūrā dhūmaṃ ca dadṛśus tataḥ ||2.93.21||

ഭരതന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, കൈകളിൽ ആയുധങ്ങളേന്തിയ വീരന്മാർ ആ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; പിന്നെ അവിടെ പുക ഉയരുന്നതും അവർ കണ്ടു.

bharatasyaof Bharata
bharatasya:
Sambandha (सम्बन्धः/genitive)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana
vacaḥwords
vacaḥ:
Karma (कर्म/object of hearing)
TypeNoun
Rootvacas (वचस्) (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) from √śru (श्रु)
puruṣāḥmen
puruṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
śastrapāṇayaḥweapon-in-hand
śastrapāṇayaḥ:
Karta-dharma (कर्तृधर्म)
TypeAdjective
Rootśastra + pāṇi (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; bahuvrīhi: 'śastrāṇi pāṇau yeṣām' (those who have weapons in hand)
viviśuḥentered
viviśuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootviś (धातु) + vi (उपसर्ग)
FormLiṭ (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Ekavacana; demonstrative used adjectivally with 'vanam'
vanamforest
vanam:
Karma (कर्म/object of entering)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Ekavacana
śūrāḥvaliant
śūrāḥ:
Karta-dharma (कर्तृधर्म)
TypeAdjective
Rootśūra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; agrees with puruṣāḥ
dhūmamsmoke
dhūmam:
Karma (कर्म/object of seeing)
TypeNoun
Rootdhūma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamucchaya-nipāta
dadṛśuḥsaw
dadṛśuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormLiṭ (perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (adverb of time/place)

Hearing the words of Bharata, those valiant warriors with weapons in their hands entered the forest. Therafter, they observed a spiral of smoke rising.

B
Bharata
F
forest
S
smoke (dhūma)

FAQs

Dharma includes disciplined service: the warriors obey a legitimate, duty-bound command aimed at a righteous objective.

The troops enter the forest on Bharata’s order and notice smoke, suggesting human presence.

Collective duty and courage—the soldiers act promptly and bravely in service of their leader’s dharmic mission.